Thus Spoke Tristano

Thursday, October 18, 2012

0 comments

"...Τα χρόνια, στο μεταξύ, είχαν περάσει, αργοκίνητα, ίδια, με βόμβες πάντα ίδιες, στα τρένα, στις πλατείες, στις τράπεζες... πηδάω λιγάκι τις εποχές, βρίσκομαι ήδη στον πάτο, είναι που έχω διάθεση να βρεθώ ήδη στον πάτο, άλλωστε πιο πάτος από αυτόν... όλα ίδια, έλεγα, και δίκες πάντα ίδιες με κατηγορούμενους πάντα ίδιους, με την έννοια ότι δεν υπήρχαν, οι κατηγορούμενοι, γίνονταν δίκες αλλά έλλειπαν οι κατηγορούμενοι, περίεργο δεν είναι;, αλλά σε μια δημοκρατία σημασία έχει το έξω, όχι το μέσα, αυτό που μετράει είναι η τελετουργία, επομένως κι αν δεν υπάρχουν κατηγορούμενοι τί σημασία έχει;... πραγματικά όλα ίδια, και τα χαμόγελα ίδια, ω, πλατιά χαμόγελα πάντα ίδια στο τραπέζι των μεγάλων δυνάμεων στις οποίες μας έλεγαν ότι ανήκαμε... κι εκείνοι κορδωμένοι σαν διάνοι, και οι συμβίες τους με το μακρύ φόρεμα, γιατί είναι το φόρεμα των τελετών, αμέ τί νόμιζες, σε αυστηρά επιλεγμένους τόπους όπως πρεσβείες, μέγαρα, μεγαλοϊδιοκτησίες... κυρίως σε μεγαλοϊδιοκτησίες, με τον τάδε και τον δείνα υπουργό και αρχηγούς κρατών και αρχιερείς και επιχειρηματίες και ειδικούς απεσταλμένους εφημερίδων, σημαντικούς και λιγότερο σημαντικούς, και τί τσιμπούσια... εκλεκτά, μοναδικά, και τραπεζίτες που βρέθηκαν απαγχονισμένοι ή πρόκειται να βρεθούν απαγχονισμένοι, που βρέθηκαν δηλητηριασμένοι ή πρόκειται να βρεθούν δηλητηριασμένοι, κάποιος τρομοκράτης μοναχός, κάθε τόσο ένα καλό κραχ, ένα κραχ-κραχ, ο λεγόμενος πολιτισμός μας προχωρούσε χρησιμοποιώντας τα δοντάκια του, σαν πεισματάρικο ζωάκι που παρεισέφρησε μέσα στο ξύλο της βελανιδιάς, κραχ-κραχ, θεέ μου τί αιώνας, έλεγαν οι ποντικοί καθώς άρχιζαν να ροκανίζουν το κτίριο..."


"...Και τότε ο Μάριος μίλησε με ουδέτερη φωνή, σαν γιατρός που διαβάζει μια διάγνωση ή σαν δικαστής μια απόφαση... τα βουνά είναι τα ίδια, και οι πέτρες, και τα δέντρα, αλλά όλα έχουν τελειώσει, δεν υπάρχει πλέον κανείς, είναι όλοι νεκροί, είμαι κι εγώ νεκρός, ο στρατάρχης Παπάγος, οδηγητής μαύρος στην καρδιά και στο μυαλό, έδωσε στην Ελλάδα μια νέα δικτατορία, οι Εγγλέζοι του έδωσαν ένα χέρι βοηθείας, το ίδιοι και οι Αμερικάνοι, ο μεγάλος στρατηγός Σκόμπυ, ειδικευμένος σε μαζικούς τουφεκισμούς... οι Εγγλέζοι και τα ξαδερφάκια τους έχουν δύο δημοκρατίες, την καλή, για εσωτερική κατανάλωση, και μια άλλη, χαλασμένη, που μούχλιασε στις αποθήκες του χρόνου, για εξαγωγή στους φτωχούς λαούς, έτσι κι αλλιώς οι φτωχοί χωνεύουν τα πάντα..."


"...Θέλεις λίγη ευτυχία, όση σου αξίζει, σύντροφε;, έχεις την κομματική ταυτότητα;, έχεις το δελτίο τροφίμων της συλλογικής ευτυχίας;, πολύ καλά, πόσοι είστε στην οικογένεια;, τέσσερις, για να δούμε... για να δούμε... τέσσερις, εσύ, η συντρόφισσά σου και δύο παιδιά, πολύ καλά, σύντροφε, πολύ καλά, έχεις μαζί σου την ταυτότητα της συζύγου σου;, πολύ καλά, μου φαίνονται όλα εντάξει, σύντροφε, έχεις δικαίωμα σε τέσσερις μερίδες ευτυχίας, υπόγραψε αυτό το χαρτί και άσε με να βάλω τη σφραγίδα, είσαι ένας καλός σύντροφος, και ο μεγάλος σύντροφος που συνοδεύει όλους μας στην κατάκτηση της ευτυχίας αγαπά τους καλούς συντρόφους σαν εσένα και επιθυμεί δι' εσέ την αναγκαία ευτυχία, τη δίκαιη ευτυχία για το δίκαιο κόσμο που χτίζουμε, ένα κόσμο δίκαιο για μια κοινωνία δίκαιη φτιαγμένη από συντρόφους δίκαιους σαν εσένα, αγαπητέ σύντροφε, έτσι είπε ο μεγάλος σύντροφος στην τελευταία του ομιλία, σίγουρα θα άκουσες τα λόγια του, απευθυνόταν σε καλούς συντρόφους σαν εσένα που δουλεύοντας για μια δίκαιη κοινωνία αξίζουν μια δίκαιη μερίδα ευτυχίας, μα τί περισσότερο θέλεις σύντροφε;, σου έβαλα ήδη τη σφραγίδα του πολιτικού γραφείου, όλα είναι εντάξει, όλα κανονικά, γύρνα στο φιλόπονο σπίτι σου, δώσε στους συντρόφους της οικογένειάς σου τον αδελφικό χαιρετισμό του μεγάλου συντρόφου και μη μου τα πρήζεις άλλο..."



"...Επομένως, αν μια μέρα ένα από εκείνα τα πλάσματα που κοιτάς στην τηλεόραση στο σαλόνι σου, ένα από εκείνα τα πλάσματα που έχουν καταντήσει πετσί και κόκκαλο, με την κοιλιά σαν ταμπούρλο και τα μάτια γεμάτα μύγες, έβγαινε από την τηλεόραση και ζωντάνευε μπροστά σου, ξέρεις τί θα έπρεπε να του πεις για να αξίζεις πραγματικά το βραβείο που κέρδισες; Δεν ξέρεις; Θα σου πω εγώ τί έπρεπε να πεις. Πρέπει να του πεις, μίλα, φίλε, μίλα, είσαι ένας ελεύθερος άνθρωπος, ο λόγος σου είναι ιερός και κανείς δεν μπορεί να υπονομεύσει τον λόγο σου, είναι γι αυτό που αγωνιστήκαμε από πάντα όλοι εμείς που αγαπάμε την ελευθερία, ώστε να μπορείς να μιλάς, ώστε να μπορείς να εκφράζεις ελεύθερα τη σκέψη σου, μίλα, ο πολιτισμός μου σου το επιτρέπει, είσαι εδώ για να μιλήσεις, πρέπει να μιλήσεις, άνοιξε το στόμα, διώξε τις μύγες από το στόμα και μίλα, μη με κοιτάζεις με εκείνο το ηλίθιο βλέμμα, κάνε μου τη χάρη, ξέχνα για μια στιγμή ότι είσαι υποσιτισμένος, ότι έχεις εκείνες τις χαζές αρρώστιες, σε παρακαλώ, μίλα, ξέχνα για μια στιγμή πως έχεις μονάχα ένα νεφρό, είναι γνωστό, το εμπόριο οργάνων... κι άλλωστε το ένα νεφρό δεν είναι τίποτα μπροστά στην ελευθερία λόγου, μην αφήσεις να πάει χαμένη μια τέτοια ευκαιρία... η πατρίδα σου έχει φτάσει στα όρια της, είναι μια κόλαση, αλλά για μας είναι φορολογικός παράδεισος... κι αυτό είναι πρόβλημα, το αναγνωρίζω... οι βιομηχανίες μας σας λεηλατούν, σας παίρνουν όλες τις πρώτες ύλες... είναι κι αυτό ένα πρόβλημα που πρέπει να το αντιμετωπίσει ο ελεύθερος κόσμος... ο ελεύθερος κόσμος υποστηρίζει έναν δικτάτορα που ΄χει σφαγιάσει χιλιάδες πολίτες, για να λέμε μάλιστα την αλήθεια είναι ο ελεύθερος κόσμος αυτός που τον έβαλε στην εξουσία στη θέση ενός προέδρου εκλεγμένου δημοκρατικά... μερικοί από εμάς, ανάμεσά τους κι εγώ, δεν συμφωνούμε απόλυτα με αυτή την κατάσταση, κι είναι γι αυτό που σου ζητώ να μιλήσεις, μίλα, είναι γι αυτό που ήρθες στον κόσμο, για να μιλάς, ο λόγος είναι ιερός, είσαι ελεύθερος να το κάνεις, μπορείς να με πιστέψεις, εγώ είμαι συγγραφέας, όχι ένας οποιοσδήποτε, και οι συγγραφείς ξέρουν καλά τί σημαίνει ελευθερία λόγου, είσαι ελεύθερος να μιλήσεις σαν κι εμένα, σου το λέει κάποιος που διάλεξε την ελευθερία, που υπερασπίστηκε την ελευθερία, πάψε να παριστάνεις τον κατατονικό, μίλα, είναι μια μοναδική ευκαιρία, εκμεταλλεύσου την, μπορεί να μην έχεις άλλες ευκαιρίες, μη σου περάσει από το μυαλό ότι μετά θα σε καλέσουν στην εκπομπή όπου καθορίζουν τι είναι πραγματικά η ελευθερία, εσύ εκεί δεν είσαι προσκαλεσμένος, εδώ όμως είμαστε εσύ κι εγώ στο σαλόνι του σπιτιού μου, θα φροντίσω να αποδώσω πιστά τα λόγια σου, τουλάχιστον μια λέξη, κι αν δεν ξέρεις να την πεις στη γλώσσα σου επειδή ίσως έχεις μια γλώσσα στην οποία η λέξη αυτή δεν υπάρχει, πες την στα αγγλικά, έτσι θα καταλάβει όλος ο κόσμος, λέγεται freedom, επανέλαβε μαζί μου free-dom, κατάλαβες;..."


Αποσπάσματα από το "Ο Τριστάνο Πεθαίνει" του Antonio Tabucchi σε μετάφραση Ανταίου Χρυσοστομίδη, εκδόσεις Άγρα

Χαμένα Κορμιά

Sunday, October 7, 2012

1 comments
(...)
βαριά, βροντερά βήματα παπουτσιών με σιδερένιες μπρόκες, πάνω στις μαρμαρένιες πλάκες, πίσω από τη χοντρή διπλαμπαρωμένη πόρτα, βήματα που αντηχούνε μες στο μυαλό που λες και τσαλαπατούν τις σκοτεινές τις σκέψεις και τα φαρμακωμένα ονείρατα...
Μια αρμαθιά κλειδιά που βροντούνε κι αυτά, άγρια μα πένθιμα, θλιμμένα σαν τις καμπάνες το Ψυχοσάββατο.
Κι ένα σβραχνό μα μερακλίδικο:
Αχώριστα συντρόφια μας...
η κάμα και...
η κάμα και η τσίκα...
ξεψυχά πίσω από το βαρύ ντουβάρι, εδώ δα δίπλα
Το 'να σκοτώνει τον οχτρό
και τ' άλλο τρώ...
Και τ' άλλο τρώει την πίκρα...
Μα πώς μοιάζουν αλήθεια, το να με τ' άλλο, όλα τα τραγούδια της φυλακής!
(...)

Απόσπασμα από τα "Χαμένα Κορμιά" του Πέτρου Πικρού φιλολογικό ψευδώνυμου του Ιωάννη Γιανναρόπουλου, αγωνιστή της αριστεράς και σημαντικότατου πεζογράφου του Μεσοπολέμου, Αθήνα 1922



Οι κεραίες της εποχής μου - Μέρος 1ο

Thursday, October 4, 2012

2 comments


Οι εκλογές του Ιουνίου - στις οποίες ψήφισα για πρώτη φορά μετά από 10 σχεδόν χρόνια - μου άφησαν πολλά κουσούρια. Ένα μεγάλο μούδιασμα που εμφανίστηκε τη στιγμή που όλα πια είχαν ξεκαθαρίσει δε λέει να φύγει ακόμα, παρόλο που είχα υποσχεθεί στον εαυτό μου πως θα κάνω ό,τι μπορώ για να μην αρρωστήσω από τα αποτελέσματα. "Τί γκρινιάζεις? Εσύ δεν ήθελες μια ζωή να δεις αυτήν την κοινωνία να καταστρέφεται?" λέει το διαβολάκι. Ήθελα τελικά ή ήταν κι αυτό κομμάτι μιας υποκουλτούρας? Πιστεύω στην καταστροφή ως γεννήτρια καταστάσεων? Δεν ξέρω πια. Τελικά μέσα σε αυτό το καλοκαίρι αλλάζουν πολλά στη ζωή μου και ξέρω πως οι εκλογές αυτές λειτούργησαν ως καταλύτης. Αλλάζουν κάποιες προτεραιότητες, αλλάζουν οι εργασιακές συνθήκες - προς μια ειδικής φύσεως ανεργία - αλλάζουν πολλά τελικά. Όμως όλα αυτά δεν είναι του παρόντος. Κάτι άλλο ήταν το κύριο που μου συνέβη μετά τις εκλογές. Δεν μπορούσα - δεν ήθελα δηλαδή - να διαβάσω!

Βουτηγμένος στην καταθλιπτική πολιτική επικαιρότητα διανθισμένη με τόνους κυνισμού στο twitter και το facebook, το χέρι δεν πήγαινε προς τη βιβλιοθήκη. Ούτε το παζάρι του Καστανιώτη, ούτε το παζάρι των εκδόσεων Άγρα άλλαξαν αυτήν την κάπως θλιβερή κατάσταση παρότι προστέθηκαν καμιά 25αριά βιβλία στο ράφι "προς ανάγνωση".  Ούτε τα πολλά καλά βιβλιόφιλα blogs, ούτε οι διαδικτυακοί μου φίλοι και οι αναγνωστικές τους περιπέτειες στο librarything ήταν ικανά να μου ανεβάσουν αυτόν τον γνωστό, σε όσους διαβάζουν πολύ, πυρετό που σε οδηγεί να τελειώνεις ένα βιβλίο και σε 5 λεπτά να αρχίζεις το επόμενο. Μέχρι που μετά από μια απελευθερωτική απόφαση σε σχέση με τη δουλειά μου και τον σχεδιασμό αυτών των 5-6 εβδομάδων παραθερισμού στην Κρήτη - οι πρώτες μου κανονικές διακοπές εδώ και πολλά χρόνια - και αφού έχω ξεδιαλέξει 2-3 βιβλία σε dead-tree format και έχω φορτώσει το kindle με δεκάδες άλλα, βγαίνω για έναν καφέ στα Εξάρχεια, παραμονές της αναχώρησης μου, και διαβάζω στο "Ποντίκι" μια βιβλιοκριτική του "Οι κεραίες της εποχής μου" του Ανταίου Χρυσοστομίδη. Τελείως συμπτωματικά κατά τη διάρκεια των Ολυμπιακών Αγώνων έπεσα πάνω σε μια κονσέρβα της ΕΤ1 - από αυτές που έδειχναν ενδιαμέσως των αγωνισμάτων - σε μια συνέντευξη του συγγραφέα που μιλούσε για την ομώνυμη εκπομπή του και τις συνεντεύξεις με άλλους συγγραφείς. Ανέφερε τον Ταμπούκι, που ήταν καλός του φίλος, τον Τζόναθαν Κόου - που είναι από τις μεγάλες μου αγάπες - και άλλους. Έτσι, αποφάσισα ως τελευταία αγορά μου από την Αθήνα και παρότι είχα απαγορεύσει στον εαυτό μου να αγοράσει άλλα βιβλία αν δεν άρχιζα επιτέλους να διαβάζω κάποια, να πεταχτώ στην Πρωτοπορία - η Πολιτεία φάνταζε πολύ μακρινός προορισμός κάτω από τους αποπνικτικούς 43 βαθμούς Κελσίου - και να αγοράσω το βιβλίο μαζί με ένα δωράκι προς την συνταξιδιώτρια μου - την "τριλογία του Βερολίνου" του Philip Kerr. Ένα πρώτο ξεφύλλισμα ήταν αρκετό για να πάρω μπρος και έτσι μέχρι να μπω στο πλοίο και κατά τη διάρκεια του ταξιδιού ξεπέταξα τα δύο βιβλία που είχα στη μέση, το Transito της Anna Seghers και το Hotel Savoy του Joseph Roth, και λίγο πριν το λιμάνι του Ηρακλείου άρχισα να διαβάζω την εισαγωγή του Ανταίου Χρυσοστομίδη. Το πλοίο έδεσε στο λιμάνι αφού είχα διαβάσει τον Άμος Οζ, τον Τζον Μπάνβιλ - έχω την Τριλογία των Επαναστάσεων παρατημένη στο δεύτερο βιβλίο της - και τον Χάρι Μούλις. Στον Χάρι Μούλις ανέβηκε επιτέλους ο πυρετός.

Η γνωστή παράνοια. Να σημειώσω βιβλία... γαμώτο αυτό δεν έχει μεταφραστεί... ευτυχώς που τσίμπησα τον Μακάνιν από το τελευταίο παζάρι... Ο Pitol δεν είναι ο Pinol, άλλος είναι... είναι δυνατόν να είναι τόσο καλός ο Θέρκας... ποιος διάολο είναι πάλι αυτός ο Νόρμαν Μανέα....Κιουρέισι!... καταπληκτικός ο Ίνγκο Σούλτσε... "Χάμερστάιν ή περί ιδιορρυθμίας", πρέπει να το αγοράσω... ο πολύ αγαπημένος Αττιά... κλπ κλπ. Παύση σε κάθε κεφαλαιάκι για να μην τελειώσει γρήγορα το βιβλίο. Και κατέβασμα πειρατικών e-books από το internet θαρρείς και όλο το διαδίκτυο θα κατέρρεε σε λίγες ώρες. Και μια πίκρα στο τέλος, όταν καταλαβαίνω πως ο δεύτερος τόμος με τις συνεντεύξεις των υπολοίπων - μεταξύ των οποίων και ο Κόου - δεν είναι καθόλου δεδομένο ότι θα εκδοθεί... Για να δούμε τί λένε στο librarything για αυτούς που δεν έχω διαβάσει... Κι άλλα links, κι άλλες πηγές κ.ο.κ. Ολική επαναφορά λοιπόν και ξαφνικά οι Στουρνάρες, οι Λαφαζάνηδες και οι Ψαριανοί, η Αγροτική και η ΕΥΔΑΠ, οι φόροι και τα Eurogroups μοιάζουν πολύ μικρά, σαν σκνίπες.

Ο Άμος Οζ είναι από τις περιπτώσεις εκείνες που πάντα στα βιβλιοπωλεία ξεφυλλίζω τα βιβλία του και κάθε φορά αποφασίζω να τον αγοράσω την επόμενη φορά. Γνωστό το φαινόμενο. Ίσως φταίει η μονοθεματικότητά του - η οικογένεια δηλαδή - ίσως αυτός ο διαχωρισμός του πολιτικού από το λογοτεχνικό. "Έχω δύο στυλό πάνω στο γραφείο μου, ένα μπλε και ένα μαύρο. Με το μπλε γράφω τα λογοτεχνικά, με το μαύρο τα πολιτικά άρθρα". Υπάρχουν συγγραφείς που γράφουν γύρω από αυτά που ζούνε και άλλοι που γράφουν γι αυτά που θα ήθελαν να ζούνε. Ο Άμος Οζ ανήκει στην πρώτη κατηγορία. "Ακόμα κι αν γράψω μια ερωτική ιστορία, ας πούμε ανάμεσα στη Μητέρα Τερέζα και τον Τζορτζ Μπους, θα είναι και αυτή αυτοβιογραφική. Οτιδήποτε μπορώ να επινοήσω προέρχεται πάντα από τις εμπειρίες μου". Η ζωή στο Κιμπούτς, η αυτοκτονία της μητέρας του, το Παλαιστινιακό, ο πόλεμος - "Πολέμησα σε δυο πολέμους, επειδή με ανάγκασαν να το κάνω, επειδή έπρεπε να υπερασπιστώ τη γυναίκα και τα παιδιά μου. Αρνούμαι να πολεμήσω για οτιδήποτε άλλο, για παραπάνω εδάφη του Ισραήλ, για τους Αγίους Τόπους, για τα εθνικά συμφέροντα". Αυτές είναι οι πρώτες ύλες. Διακρίνω μια αφέλεια στις πολιτικές θέσεις - τον πόλεμο με τον Λίβανο το 2006 τον χαρακτηρίζει αρχικά αμυντικό, στην πορεία τον καταγγέλλει - είναι ισορροπιστής. Σε αυτή τη γωνιά του κόσμου που κυριαρχεί το μίσος όμως, ίσως το να είσαι ισορροπιστής είναι τελικά πιο ανατρεπτικό. Θα επιλέξω το "Η ίδια θάλασσα", το πειραματικό του μυθιστόρημα που ξεφεύγει από τη μονομανία των υπολοίπων.

Ο Μπάνβιλ ανήκει σε μια σειρά Ιρλανδών συγγραφέων που βαριέμαι να διαβάσω, όπως ας πούμε ο Sebastian Barry, ή και ο Τζόις - αν και τους Δουβλινέζους τους κατάφερα και φυσικά θα πάρω το Finegan's Wake όταν μεταφραστεί λόγω περιέργειας αν και είναι δεδομένο πως δε θα διαβάζεται ούτε στα Ελληνικά ούτε και σε οποιαδήποτε γλώσσα του κόσμου. Στη συνέντευξη ο Ιρλανδός είναι αρχικά εσωστρεφής και στριφνός. Γκρινιάζει για το ότι περίμενε 3 άτομα συνεργείο και έρχονται 4 - "άντε να βρούμε τώρα άλλη μια καρέκλα" - μετά μάλλον ντρέπεται την κάμερα, τη δεύτερη μέρα όμως χαλαρώνει. "Μια φορά κάποιος συνάντησε τον Τζόις και του είπε 'Μπορώ να φιλήσω το χέρι που έγραψε τον Οδυσσέα?' Κι ο Τζόις απάντησε 'Βεβαίως, αρκεί να θυμάστε πως αυτό το χέρι έχει κάνει και άλλα πράγματα...'". Λέει "η γυναίκα μου" και κανείς δεν ξέρει σε ποια αναφέρεται. Ουσιαστικά δίγαμος - τυπικά ακόμα παντρεμένος με την πρώτη του γυναίκα αφού στην υπερκαθολική Ιρλανδία το διαζύγιο δεν νοείται - έχει το γραφείο του στο σπίτι της πρώτης του γυναίκας και ζει στο σπίτι της δεύτερης. Η πρώτη πάει διακοπές στις ΗΠΑ παίρνοντας μαζί και την κόρη της δεύτερης. Ο Μπάνβιλ θεωρεί τα βιβλία του κατώτερα των περιστάσεων, λέει πως γράφει συνέχεια το ίδιο βιβλίο μπας και το γράψει κάποτε σωστά. Μου ακούγεται παγιδευμένος. Δεν είναι ίσως τυχαίο πως όταν γράφει κάτω από το ψευδώνυμο Μπεντζαμιν Μπλακ απελευθερώνεται. Και γι αυτό επιλέγω το "Ο διπλός θάνατος της Κρίστιν Φολς" και το "Ο ασημένιος κύκνος", αγνοώντας το Μπούκερ και αυτό το ίδιο βιβλίο που ξαναγράφει εδώ και τόσα χρόνια.

"Η ανακάλυψη του ουρανού". Αυτός ο Ολλανδός που έγραψε την "Ανακάλυψη του ουρανού". Αυτό θα έλεγα σε όποιον ανέφερε τον Χάρι Μούλις πριν διαβάσω το κεφάλαιο που είναι αφιερωμένο σε αυτόν. Πρόσφατα και πριν τις Κεραίες μια φίλη μου είχε πει σε ένα μεζεδοπωλείο πως λατρεύει τον Χάρι Μούλις. "Α την Ανακάλυψη του Ουρανού" είπα. "Και όχι μόνο..." μου αποκρίθηκε. Και μετά διάβασα και για το "Πέτρινο Νυφικό Κρεβάτι", αυτήν την επιστροφή ενός Αμερικάνου αεροπόρου στον εφιάλτη του βομβαρδισμού της Δρέσδης. Αυτό το ταμπού που οι Γερμανοί δεν έπρεπε να μιλάνε για τα εγκλήματα που διαπράχθησαν εναντίον τους επειδή αυτούς θέλει η ιστορία στο ρόλο του "μεγάλου φταίχτη". Το 1959 ναι, ήταν ανατρεπτικό το να γράφει κανείς για κάτι τέτοιο. Και το βιβλίο για τον Άιχμαν που απαγάγει και εκτελεί η Μοσάντ. Σάλος! Ο Μούλις κατηγορείται ως φιλοναζί. Ο ίδιος γιος μιας Εβραίας και ενός συνεργαζόμενου με τους Ναζί, νοιώθει την ανάγκη να εξηγήσει, να ερμηνεύσει, να κρίνει, να αθωώσει και να καταδικάσει. Γράφει την τελευταία του κουβέντα για το θέμα στο "Ζίγκφριντ, ο γιος του κτήνους" και μετά δεν ξαναγράφει τίποτα. Το 2010 μας αφήνει μετά από 20 χρόνια μάχης με τον καρκίνο σε ηλικία 83 χρόνων. Ένα νόμπελ που αδίκως δε δόθηκε ποτέ. Επιλέγω το "Πέτρινο Νυφικό Κρεβάτι" αφού "Η ανακάλυψη του Ουρανού" είναι έτσι κι αλλιώς από τα καλύτερα βιβλία του 20ου αιώνα και αφήνω την "Απόπειρα" που τον καθιέρωσε, μεταφράστηκε σε 35 γλώσσες και η κινηματογραφική της μεταφορά πήρε Όσκαρ. "Η συγγραφή δε διδάσκεται. Όλα αυτά τα μαθήματα δημιουργικής γραφής που σήμερα είναι στη μόδα είναι ανοησίες. Απλώς μαθαίνεις κάποια κόλπα. Μετά όμως πρέπει να πιάσεις δουλειά, να γράψεις. Και τότε κανείς δεν μπορεί να σε βοηθήσει". Το κεφάλαιο αυτό για τον Μούλις είναι από τα κορυφαία του βιβλίου του Χρυσοστομίδη. Από δω και πέρα το βιβλίο απογειώνεται.

Και φτάνουμε στον πρώτο ογκόλιθο, τον Πορτογάλο νομπελίστα Ζοζέ Σαραμάγκου. Ο Σαραμάγκου άρχισε να γράφει στα 58 του και έγινε διάσημος σε όλον τον κόσμο, ο μόνος Πορτογάλος λογοτέχνης μαζί με τον Πεσσόα που έγινε παγκόσμιος. Είναι μέλος του Πορτογαλικού ΚΚ, του μοναδικού "ορθόδοξου" πλην ΚΚΕ κομμουνιστικού κόμματος στην Ευρώπη και από πάντα του πιο φιλοσοβιετικού, του πιο δογματικού, αλλά "η μόνη σχέση που είχε ο Στάλιν με τη γη είναι ότι έχωσε σε αυτήν χιλιάδες αθώους κομμουνιστές" λέει. Υπέρ των Παλαιστινίων, υπέρ των Ζαπατίστας, υπέρ του Τσάβεζ και του Λούλα μνημονεύει την απάντηση του Ενγκελς σε μια κυρία που έγραφε ένα μυθιστόρημα και του είχε ζητήσει συμβουλές περί ιδεολογίας, "όσο λιγότερο εμφανής η  ιδεολογία, τόσο το καλύτερο...", ενάντια στην καλλωπισμένη αριστερά όπως χαρακτηριστικά λέει, ενάντια και στην Κίνα μπροστά στην οποία η φόρα της Βρετανικής Βιομηχανικής Επανάστασης ωχριά, επαναλαμβάνει και μια αγαπημένη μου ρήση: "Απαισιόδοξος είναι ένας ενημερωμένος αισιόδοξος", θαυμάζει τον Γκράμσι, λατρεύει τη σύντροφό του και προς το τέλος της ζωής του είναι και ένας επιτυχημένος blogger. Αυτό όμως που με ελκύει περισσότερο σε αυτόν είναι το γεγονός πως είναι ακλόνητα, χωρίς δεύτερες σκέψεις, αδιαπραγμάτευτα και φανατικά, άθεος. Διαλέγω τις αυτοβιογραφικές "Μικρές Αναμνήσεις" και προτρέπω στην αναζήτηση ενός συγκεντρωτικού e-book που περιέχει όλες τις νουβέλες του.

Και ακολουθεί η μεγάλη αγάπη του Ανταίου Χρυσοστομίδη, ο φίλος του Ιταλός λογοτέχνης, Αντόνιο Ταμπούκι. Ο τρίτος στη σειρά που πέθανε πρόσφατα μετά τον Σαραμάγκου και τον Μούλις αλλά αυτός δυστυχώς μόλις 69 ετών μέσα στο 2012. Υπάρχει μια ιδιαίτερη σχέση του Ταμπούκι με την Ελλάδα αφού την επισκεπτόταν σχεδόν κάθε χρόνο. Έκανε ένα ταξίδι το οποίο κατέληγε πάντα σε ένα συγκεκριμένο ξενοδοχείο των Χανίων. Και είναι από αυτούς που όταν αγαπάνε ένα μέρος γράφουν γι αυτό. Ο Ταμπούκι έχει γράψει για την Ελλάδα όπως έχει γράψει πολύ και για την άλλη του αγάπη την Πορτογαλία και ειδικά για τον Πεσσόα. Νομίζω πάντως ότι παρά την προσωπική του σχέση με τον Ιταλό και μάλλον εξαιτίας αυτής, το κεφάλαιο για τον Ταμπούκι είναι από τα πιο αδύναμα του βιβλίου του Χρυσοστομίδη. Είναι δύσκολο να γράφεις για τους φίλους σου. Όπως και να χει αποτελεί μια εισαγωγή για όσους δεν έχουν ακόμα διαβάσει τον Ιταλό. Τόσο αυτοί όσο και εγώ θα βρεθούμε μπροστά σε μια δυσάρεστη έκπληξη για την τσέπη μας. Δεν υπάρχουν e-books και έτσι τα 20 βιβλία του - εκ των οποίων όλα νομίζω έχουν εκδοθεί στα Ελληνικά - θα μας ξεπαραδιάσουν. Θα επιλέξω το πιο δύσκολο υποτίθεται βιβλίο του, το "Ο Τιστάνο πεθαίνει", αλλά θα αναφέρω εδώ και το "Ταξίδια και άλλα ταξίδια" ένα βιβλίο-κολάζ που έχει μια ομοιότητα με τις κεραίες. Όταν το τελειώσεις θέλεις να διαβάσεις πολύ και πολλά διαφορετικά πράγματα.

Γιασμίνα Χάντρα. Είναι γυναίκα? Είναι άντρας? Μέχρι και το τέταρτο μυθιστόρημα που εκδίδεται κανείς δεν ξέρει στα σίγουρα εκτός ίσως από τον εκδότη και κάποιους πολύ λίγους και εκλεκτούς στην Αλγερία. Μέχρι που ένας Αλγερινός στρατιωτικός ονόματι Μοχάμεντ Μουλεσεχούλ σε μια συνέντευξη τύπου στο Παρίσι αποκαλύπτει πως πίσω από το ψευδώνυμο Γιασμίνα Χάντρα κρύβεται ο ίδιος, πως το Γιασμίνα είναι το μικρό τη συζύγου του και πως από δω και μπρος διαλέγει ως τόπο κατοικίας και δημιουργίας τη Γαλλία. Ο Χάντρα/Μουλεσεχούλ αποτελεί για μένα την πρώτη μεγάλη αποκάλυψη των Κεραιών. Σκηνές πολύ δυνατές που περιγράφουν μια Αλγερία στη δίνη του εμφυλίου. Μια συζήτηση πολυδιάστατη για τις ρίζες του Χάντρα, τη διαλυμένη του οικογένεια, το κόσμο του στρατού, τη δυσκολία έκφρασης μέσα από τα γραπτά του, την απόφαση για το ψευδώνυμο, τη μετανάστευση στη Γαλλία του Σαρκοζί, τον έρωτα και τον Καμύ. Ένας ρεαλιστής ονειροπόλος, ο Χάντρα είναι ο Ιζζό της απέναντι πλευράς, ένας ακόμα συνοδοιπόρος σε αυτό το μεσογειακό ρεύμα του αστυνομικού μυθιστορήματος, όπου με πρόφαση μια αστυνομική πλοκή, μαθαίνει κανείς την πολιτική, την ιστορία και τη φιλοσοφία, τη ζωή τριγύρω από αυτή τη μεγάλη λίμνη που λέγεται Μεσόγειος. Θα διαλέξω το "Μοριτούρι" γιατί απλά σε αυτές τις περιπτώσεις πρέπει να αρχίζει κανείς από την αρχή και να τα διαβάζει όλα μέχρι το τέλος. "Άρχισαν να επεμβαίνουν και να λογοκρίνουν κάθε μου κείμενο. Αυτό ήταν κάτι που δεν άντεχα: δεν ήθελα να αποφασίζει ο στρατός για τη λογοτεχνία μου, αρκούσε που αποφάσιζαν για τη ζωή μου. Ακόμα και η γυναίκα που ήθελα να παντρευτώ έπρεπε να περάσει από την έγκρισή τους. Και είναι η Γιασμίνα, η γυναίκα μου, αυτή που βλέποντάς με σε αδιέξοδο, μου είπε: 'Πρέπει να βρεις ένα ψευδώνυμο. Αν πιστεύεις σε αυτό που κάνεις, θα πρέπει να διαλέξεις την παρανομία'. Κι ύστερα μου είπε μια φράση που δε θα ξεχάσω ποτέ όσο ζω: 'Εσύ μου έδωσες το όνομά σου για τη ζωή, εγώ σου δίνω το δικό μου για την υστεροφημία'. Μέχρις εκείνη τη στιγμή, στον στρατό, ένιωθα σαν το Μόγλη μέσα στη ζούγκλα. Θα μπορούσα να είχα γίνει προδότης, εγκληματίας, απατεώνας. Κράτησα ζωντανή την αθωότητά μου, χάρη σ' εκείνη. Εκείνη με έμαθε να περπατώ".

Ο Τζον Λε Καρέ είναι η πρώτη πολύ ευχάριστη έκπληξη του βιβλίου. Δεν ξέρω γιατί, αλλά τον περίμενα ψυχρό, στυγνό επαγγελματία που απλά γράφει καλά και έχει πιάσει την καλή. Και τελικά αποδεικνύεται ένας από τους πιο συμπαθείς αυτής της συλλογής. Δέχεται τη συνέντευξη παρότι έχει δώσει ελάχιστες στη ζωή του - μία στο BBC και μία για εμπορικούς λόγους στους Ιάπωνες - λόγω του αριστερού παρελθόντος του Χρυσοστομίδη και του ανοίγει την ψυχή του και το σπίτι του, ένα σπίτι στη μέση του πουθενά, "το πιο ωραίο, το πιο καλόγουστο, το πιο ονειρικό σπίτι συγγραφέα που είδαμε ποτέ". Φαίνεται πως σε αντίθεση με άλλους που θα ακολουθήσουν ο Λε Καρέ ξέρει να ξοδεύει τα λεφτά του. "Προέρχομαι από ένα σπίτι στο οποίο κανείς δεν διάβαζε ποτέ κανένα βιβλίο. Ήμουν ο γιος ενός κακοποιού που ασχολιόταν με διάφορες μπίζνες και βρέθηκε πολλές φορές στη φυλακή. Πήγε φυλακή εδώ στην Αγγλία, στην Τζακάρτα της Ινδονησίας, στην Ελβετία. Η μητέρα μου εξαφανίστηκε από τη ζωή μου όταν ήμουν 5 χρονών. Νομίζω ότι είναι ο Γκράχαμ Γκρην αυτός που είπε ότι η παιδική ηλικία είναι το 'πιστωτικό υπόλοιπο' ενός συγγραφέα. Τα δικά μου παιδικά χρόνια ήταν τόσο απρόσμενα και τόσο 'εξωτικά' που νομίζω ότι οφείλω σε αυτά το γεγονός ότι έγινα εκατομμυριούχος". Εσωτερικός σε σχολείο, το έσκασε από την Αγγλία στα 16, σπούδασε στην Ελβετία, πήγε στην Οξφόρδη και εκεί στις αρχές του Ψυχρού Πολέμου ήρθε σε επαφή με τον κόσμο της κατασκοπίας. Ο Λε Καρέ δούλεψε για πολλά χρόνια στις βρετανικές μυστικές υπηρεσίες αλλά δε φαίνεται να έχει πέσει στην παγίδα του να βλέπει τη Δύση ως "καλή" και την Ανατολή ως "κακή". Πολύ παρεξηγημένος στην Ελλάδα μέχρι πολύ πρόσφατα λόγω θεματολογίας, λοιδωρήθηκε από τους εδώ "προοδευτικούς" και καλά κριτικούς που θέλανε είτε αντικαπιταλιστική είτε ευρωαριστερή ιδεολογία - ανάλογα το είδος - όμως από αυτά που λέει αποδεικνύεται μάλλον σοφότερος από τους επικριτές του: "Αν βελτιώθηκε ο κόσμος μετά τον Ψυχρό Πόλεμο? Όχι δεν βελτιώθηκε (...) Το 98-99 νόμιζα ότι θα μπορούσαμε να αναδημιουργήσουμε τον κόσμο. Οι ΗΠΑ δεν είχαν πια αντίπαλο, (...) όμως δεν υπήρξε καμιά διάθεση να αλλάξει ο τρόπος με τον οποίον οι ΗΠΑ απευθύνονταν στον κόσμο. Αντίθετα υπήρξε ένας οικονομικός απομονωτισμός και ένας επιπόλαιος και σαθρός πλουτισμός που γρήγορα συρρικνώθηκε. Επί Θάτσερ, την επιρροή της οποίας στην πατρίδα μου απεχθάνομαι, θεοποιήσαμε την απληστία και τον υλισμό (...) οι πλούσιοι έγιναν πλουσιότεροι και οι φτωχοί φτωχότεροι. Και δεν ξέρουμε πλέον πως να ελέγξουμε τους εαυτούς μας". Και για την λογοτεχνία: "Σε ό,τι με αφορά αρνούμαι κατηγορηματικά να υποταχτώ στα κριτήρια μιας λογοτεχνικής γραφειοκρατίας. Πρόκειται για μια αυτάρεσκη ελίτ. Χαίρομαι αν κάποιος με διαβάζει έστω επειδή του αρέσουν μόνο τα κατασκοπευτικά μυθιστορήματα ή οι ιστορίες αγάπης: ελπίζω να ικανοποιώ και αυτόν". Ο Λε Καρέ είναι ένας τύπος που αγοράζει ένα άγαλμα και το τοποθετεί πίσω από κάτι αγριόχορτα στην αυλή του για κάθε βιβλίο που εκδίδει αλλά ταυτόχρονα του αρέσει να τρώει μια παραδοσιακή πίτα με ψαροκόκκαλα, το φαΐ των φτωχών. Έχω διαβάσει πολύ Λε Καρέ. Θα αφήσω τον Σμάιλι, όπως και το πασίγνωστο "Ο κατάσκοπος που γύρισε από το κρύο" και θα επιλέξω το "Οι απόλυτοι φίλοι", το πιο πολιτικό του βιβλίο και από αυτά που αναφέρονται στις κεραίες το "Ο επίμονος κηπουρός".

"Οι πιο επικίνδυνοι άνθρωποι στον κόσμο είναι οι ουτοπιστές" τιτλοφορείται το κεφάλαιο για τον Ιαν ΜακΓιούαν και έτσι από την αρχή φάνηκε πως δε θα τα πήγαινα και πολύ καλά μαζί του. Άλλωστε κάποιος που κοιτώντας τον κόσμο του σήμερα δεν μπορεί να βρει κάποια κατηγορία ανθρώπων πιο επικίνδυνη από τους ουτοπιστές προφανώς σκέφτεται σε άλλα μήκη κύματος από εμένα. Ειδικά όταν τα τελευταία χρόνια οποιαδήποτε θέση που διαφοροποιείται από την κυριάρχη περιγράφεται ως ουτοπική. Σαν να λέμε πως είναι επικίνδυνοι όσοι διαφωνούν με αυτό που συμβαίνει. Σε σύγκριση με τον Λε Καρέ ο ΜακΓιούαν μάλλον δεν ξέρει να ξοδεύει τα λεφτά του. "Το σπίτι του βρίσκεται στη μία από τις τέσσερις γωνίες αυτής της σιδερόφραχτης πλατείας του κέντρου του Λονδίνου, με τα μαύρα κιγκλιδώματα και τις 'σαν αιχμές βέλους απολήξεις τους'". Η ψυχρή κουζίνα στο ημιυπόγειο(!) και ένα σαλόνι στο υπερυψωμένο υπόγειο. Μια τετραώροφη κατοικία αγγλικού τύπου με μικρή επιφάνεια ανά όροφο. Ο ΜακΓιούαν διαβάζει λέει Πύντσον. Πώς γίνεται να θεωρεί λοιπόν τους ουτοπιστές επικίνδυνους.. Λίγο καταθλιπτικός μου κάνει ο συγγραφέας και όχι και πολύ ενδιαφέροντα αυτά που λέει. Το ίδιο έχω νοιώσει και για τα βιβλία του. Το Άμστερνταμ το βαρέθηκα, το Solar επίσης. Πιο πολύ μου έκανε ένα από τα παλιά του βιβλία, ένα με κάτι σκυλιά του οποίου τον τίτλο έχω λησμονήσει που έφερνε σε Σομερσετ Μομ. Έτσι μάλλον εξηγείται το ότι έχει κερδίσει ένα βραβείο που φέρει το όνομα του μεγάλου Μομ. Το Μπούκερ για το Άμστερνταμ θα είναι αυτό που θα τον καθιερώσει. Αφού πρέπει να επιλέξω κάποιο, θα σταθώ στην Εξιλέωση, το πιο ας πούμε ψυχολογικό βιβλίο του.

Στα επόμενα τρία κεφάλαια έχουμε ισάριθμους Νομπελίστες αν και θα έλεγα ότι από τους τρεις μόνο ο μεσαίος το αξίζει χωρίς καμία αμφιβολία. Η Νοτιοαφρικανή Ναντίν Γκόρντιμερ - που πολύ πρόσφατα άκουσα να της αλλάζουν φύλο και να κατακρεουργούν το επώνυμό της στην εμετική ελληνική τηλεόραση - έχει αναγκαστεί να τοποθετήσει ηλεκτροφόρα σύρματα γύρω από την κατοικία της μετά από μια τρομαχτική εμπειρία που είχε όταν ληστές εισέβαλαν στο σπίτι της χτυπώντας και δένοντάς την μαζί με την οικονόμο της. Φιμωμένες οι δύο γυναίκες ανακαλύφθηκαν από τους υπαλλήλους της εταιρίας ασφαλείας που προσέχουν το σπίτι ώρες μετά σε μια μικρή αποθηκούλα. Γιοχάνεσμπουργκ, μία από τις πιο άγριες πόλεις του κόσμου. Όλοι οι λευκοί έχουν ηλεκτροφόρα καλώδια γύρω από τα σπίτια τους και οι ασφαλιστικές εταιρείες αρνούνται να ασφαλίσουν εσένα και το σπίτι σου αν αρνηθείς αυτήν την τοποθέτηση. Πολύ ενδιαφέρουσα η συζήτηση και τα στοιχεία του κεφαλαίου. Οι Μπόερς, το απαρτχάιντ, ο Μαντέλα και ο έλληνας συνήγορός του Μπίζος, το ΚΚ Νοτίου Αφρικής, το Αφρικανικό Εθνικό Κογκρέσο. Και το έργο της νομπελίστριας από το οποίο έχω μόνο διαβάσει τα διηγήματα με τίτλο "Ο Μπετόβεν ήταν κατά 1/16 μαύρος" χωρίς να μου κάνουν ιδιαίτερη εντύπωση. Μάλλον θα δοκιμάσω το "Όπλο του Σπιτιού". Αν όχι για κανέναν άλλο λόγο, για να καταλήξω σε μια προσωπική γνώμη για το αν η υφέρπουσα ομοφοβία που υπονοεί ο Ανταίος Χρυσοστομίδης όντως κρύβεται στις σελίδες αυτού του μυθιστορήματος.

Ακολουθεί ο δεύτερος ογκόλιθος του βιβλίου, μία από τις καλύτερες επιλογές της Σουηδικής Ακαδημίας όλων των εποχών κατά τη γνώμη μου, ο τεράστιος Περουβιανός συγγραφέας Μάριο Βάργκας Λιόσα, Νόμπελ Λογοτεχνίας για το 2010. Η σκηνή με τον φυλακισμένο πατέρα στη "Γιορτή του Τράγου" που πεθαίνει από καρδιακή προσβολή τη στιγμή που μαθαίνει ότι μόλις έφαγε ένα κομμάτι από το σώμα του δολοφονημένου γιου του και αφού οι δεσμοφύλακές του τον είχαν αφήσει νηστικό για μέρες σε μία από τις σκληρές φυλακές της Δομινικανής "Δημοκρατίας" του Τρουχίλο δεν μπορεί παρά να στοιχειώσει ισοβίως και τον πιο σκληρό αναγνώστη. "Με αυτό το βιβλίο ήθελα να κάνω σαφές ότι μια δικτατορία διαφθείρει τους πάντες και τα πάντα. Ένα δηλητήριο που μολύνει όλη τη κοινωνία. Ο Τρουχίλο το 1930 ήταν ένας φτωχοδιάβολος, οι Δομινικανοί θα μπορούσαν εύκολα να τον σταματήσουν, αλλά δεν το έκαναν. Βοήθησαν στη δημιουργία του ακόμα και αυτοί που στη συνέχεια υπήρξαν θύματά του. Ο Τρουχίλο ανήκε στον Δυτικό κόσμο, όπως ο Χίτλερ και ο Στάλιν επίσης". Ο Λιόσα ταλαιπωρείται από το στίγμα του δεξιού μετά την κάθοδο του στον πολιτικό στίβο απέναντι στον Φουτζιμόρι που τότε θεωρούνταν αριστερός αλλά σύντομα αποδείχτηκε ένας κοινός απατεώνας του ποινικού δικαίου. "Θεωρώ τον εαυτό μου φιλελεύθερο. Αν κάποιοι θεωρούν ότι ο φιλελευθερισμός ανήκει στη Δεξιά, τότε τί να πω; Είμαι Δεξιός...". Πώς μπορεί όμως να είναι δεξιός κάποιος που έχει γράψει "Το όνειρο του Κέλτη", έναν καταπέλτη κατά της κρατικής τρομοκρατίας ή ένα τόσο αντιμιλιταριστικό βιβλίο όπως το "Η πόλη και τα σκυλιά". Το θέμα με τον Λιόσα είναι πως όπως και όλοι οι μεγάλοι της παγκόσμιας λογοτεχνίας είναι ένας πολύ περίπλοκος άνθρωπος. Ούτε δεξιός, ούτε αριστερός, απλώς περίπλοκος. Και σε έναν κόσμο όπου ο μέσος χρόνος δημόσιου λόγου που μπορεί να ακουστεί χωρίς διακοπές και διαφημιστικά μηνύματα είναι της τάξης των 30 δευτερολέπτων, ένας περίπλοκος άνθρωπος είναι σίγουρο πως θα παρεξηγηθεί. Ο Λιόσα με την ιδιαίτερή του εκδοχή του "ανήκειν", Περουβιανός και Ευρωπαίος, φιλελεύθερος και αριστερός, στρατευμένος και αντιμιλιταριστής, ξένος στην Ισπανία αλλά και μέλος της Ισπανικής Ακαδημίας, λάτρης του Φόκνερ αλλά και του Σαρτρ, υποστηρικτής του Λούλα αλλά επικριτής του Τσάβεζ, φίλος του Κορτάσαρ και του Μάρκες αν και τον δεύτερο τον φιλοδώρησε και με μια γροθιά στο μάτι, παντρεμένος στα 19 του με τη θεία του και κάτοικος Λίμας, Παρισίου και Μαδρίτης είναι ένας πολύ περίπλοκος άνθρωπος και ένας από τους μεγαλύτερους πεζογράφους όλων των εποχών. Επιλέγω τη "Γιορτή του Τράγου" γιατί είναι ένα βιβλίο που θα θυμάμαι όσο ζω και το "Η θεία Χούλια και ο Γραφιάς", το πιο "εύκολο" βιβλίο του και συνάμα τόσο διασκεδαστικό.

Ο τρόπος που το συνεργείο των Κεραιών βρίσκει τον Ορχάν Παμούκ στην Ιστανμπούλ, μου θυμίζει μια αντίστοιχη δική μου περιπέτεια αν και υποψιάζομαι πως εγώ ρίσκαρα περισσότερο την - στην καλύτερη περίπτωση - απέλασή μου και ο προορισμός βέβαια ήταν εντελώς διαφορετικός. Άλλο Κιουτσούκ Αρμουτλού και άλλο Πριγκηπονήσια - παρόλα αυτά δεν μπόρεσα να μη χαμογελάσω με κατανόηση διαβάζοντας το πώς ο Ανταίος Χρυσοστομίδης βρίσκει τελικά τον Τούρκο Νομπελίστα ο οποίος επιλέγει να ζει φρουρούμενος από την αστυνομία και αν σας έρχεται στο νου η παροιμία "Βάλανε το λύκο να φυλάει τα πρόβατα" τότε μάλλον είστε στο σωστό μήκος κύματος. Καλώς ή κακώς έτσι έχουν τα πράγματα και δυστυχώς είμαι υποχρεωμένος να παραδεχτώ πως αυτό ήταν και το πιο ενδιαφέρον σημείο της περιγραφής της συνάντησης με τον Παμούκ. Δύσκολα θα μπορούσε να βρει κανείς μια πιο ταιριαστή περίπτωση γι αυτό που λέμε Νομπέλ σκοπιμότητας, τουλάχιστον αν μιλάμε για Νόμπελ Λογοτεχνίας - γιατί γενικά φυσικά δε μπορεί να ξεχάσει κανείς το Νόμπελ Ειρήνης στον Κίσσιγκερ και άλλα αντίστοιχα ευτράπελα. Δε νομίζω ότι ο Παμούκ μπορεί να συγκεράσει τις δύο διαφορετικές Τουρκίες - άσε που το "δύο διαφορετικές Τουρκίες" μου μοιάζει ένα κατασκεύασμα, θα μπορούσα να ορίσω δέκα διαφορετικές Τουρκίες ή και μόνο μία Τουρκία τελικά - ούτε θεωρώ πως είναι κάτι παραπάνω από έναν καλό μυθιστοριογράφο - και τέτοιοι υπάρχουν δεκάδες. Ας μείνουμε στο ότι ο Παμούκ δε θα έπαιρνε ποτέ Νόμπελ αν ήταν Άγγλος, Γερμανός ή Αυστραλός. Από την άλλη μπορεί και να μη ζούσε αν δεν έπαιρνε Νόμπελ και αυτός είναι ένας αρκετά σημαντικός λόγος για μένα για να το πάρει. Ας επιλέξω το "Μουσείο της αθωότητας" για να δω τί άλλο έχει να μας πει σήμερα, όντας Νομπελίστας, φρουρούμενος και σε μία Τουρκία που και πάλι αλλάζει ξαφνικά, ο Ορχάν Παμούκ.

Βλαντιμίρ Μακάνιν δεν έχω διαβάσει ακόμα αλλά ο "Τρόμος" με περιμένει στην Αθήνα στο ράφι "προς ανάγνωση" - νέος Ναμπόκοφ έλεγε το "αυτί" του βιβλίου και ελπίζω αυτό να είναι πιο κοντά στην αλήθεια από το ότι ο Μακάνιν έχει παίξει στην εθνική σκακιού της ΕΣΣΔ αν και δεν στοιχηματίζω σε κάτι τόσο εξαιρετικό. Η Ρωσία είναι νομίζω η χώρα για την οποία τελικά ξέρουμε τα λιγότερα - τουλάχιστον μεταξύ των χωρών του ανεπτυγμένου ή αναπτυσσόμενου κόσμου. Υποψιάζομαι πως αυτή η κατηγοριοποίηση δεν ισχύει πια αλλά μέχρι να βρεθεί μια άλλη που να περιγράφει καλύτερα την κατάσταση που βιώνουμε ας αρκεστούμε σε αυτήν. Κακά τα ψέματα, από το 1921 και μετά υπάρχει ένα γνωσιακό κενό σε σχέση με την καθημερινή ζωή σε αυτήν την απέραντη χώρα και ο Πουτινισμός δεν είναι το κατάλληλο πολιτικό περιβάλλον για να σπάσει αυτή η ομερτά. Η συζήτηση με τον 75χρονο Μακάνιν είναι πολύ ενδιαφέρουσα όχι τόσο για το έργο του αυτό καθεαυτό όσο για τις αναφορές στο Σαμιζντάν και τα underground λογοτεχνικά έντυπα, την όποια νοσταλγία για το παρελθόν και την απουσία οποιασδήποτε αναφοράς στη σημερινή πολιτική κατάσταση. Η σιωπή από το 99% των Ρώσων - γνωστών και μη, διανοούμενων και μη - είναι εκκωφαντική και απόδειξη του ότι κάτι πάει πολύ στραβά σε μια χώρα που υποψιάζομαι ότι η πιο ελεύθερη εποχή που έζησε ποτέ ήταν οι τελευταίες δεκαετίες του τσαρισμού.

(συνεχίζεται)

Σκόρπιες σκέψεις στο τέλος του καλοκαιριού

2 comments

Μία ρήση

Δύσκολα μπορεί να διαφωνήσει κανείς στο ότι η μελέτη του κυρίαρχου λόγου όπως αυτός εκφράζεται από τη συντριπτική πλειοψηφία των ΜΜΕ στη μετά του Καστελόριζου χρονική περίοδο βοηθάει στην κατανόηση των τεκταινόμενων και σίγουρα στο να λάβει υπόψη του κανείς ποια είναι τα συμφέροντα του ελληνικού κεφαλαίου. Επίσης, δύσκολα μπορεί να αμφισβητήσει κανείς το γεγονός πως τα συμφέροντα του κυρίου Αλαφούζου όπως εκφράστηκαν από τον ΣΚΑΙ ήταν στην κατεύθυνση μιας συνεχούς και συστηματικής δυσφήμισης του ελληνικού κρατικού μηχανισμού σε όλες του τις εκφάνσεις. Ίσως επειδή ως εφοπλιστής ο ίδιος - και όχι ως εργολήπτης κατασκευαστής - δρα επιχειρηματικά εκτός ουσιαστικής δικαιοδοσίας του ελληνικού κράτους και έτσι μια επέλαση των ιδιωτών σε όλες τις σφαίρες του ελληνικού οικονομικού παιχνιδιού θα τον βόλευε ιδιαίτερα. Λογικά όλα αυτά: η κατασυκοφάντηση των δημοσίων υπαλλήλων, η ολόκαρδη υποστήριξη της πολιτικής του "ανοίγματος" όλων των επαγγελμάτων - αμφίβολου λογιστικού αποτελέσματος αλλά ιδεολογικά συμβατή με αυτό που εκφράζει ο ΣΚΑΙ και η Καθημερινή - τα συχνά ξεσπάσματα του Πάσχου Μανδραβέλη εναντίον ενός υδροκέφαλου και ανόητου κράτους που καλό θα ήταν να αποσυρθεί από παντού πέραν της εθνικής άμυνας και της υποστήριξης της εσωτερικής τάξης και ασφάλειας αν και υποψιάζομαι πως δε θα διαφωνούσαν καθόλου όλοι αυτοί σε μια τυχόν δημιουργία "καθαρών" συνοικιών στην πόλη με ιδιωτικά security να τις προστατεύουν απέναντι στα οργισμένα - και παραπλανημένα βεβαίως - πλήθη που δε μπορούν να κατανοήσουν την πνοή που θα φέρουν στη χώρα τα ιδιωτικά κεφάλαια, οι εκπρόσωποι των οποίων θα κατοικούν και θα επιχειρούν σε αυτές τις ζώνες. Έτσι, θεωρώ αξιοσημείωτο το ότι, ένα πρωινό του Αυγούστου, στον ΣΚΑΙ ήταν που πρωτάκουσα το ο "εχθρός του πολίτη που πληρώνει φόρους είναι ο πολίτης που δεν πληρώνει φόρους" από τα χείλη ενός από αυτούς τους οικονομικούς αναλυτές που φιλοξενούνται στις πρωινές εκπομπές της τηλεόρασης και που αν κάποιος στοιχημάτιζε στα αντίθετα από αυτά που προβλέπουν τα τελευταία δύο χρόνια θα ήταν σήμερα εκατομμυριούχος.

Ας ξεπεράσουμε τον ισοπεδωτικό χαρακτήρα της ρήσης αυτής - το ότι ας πούμε ήταν κοινώς παραδεκτό μέχρι πρότινος ότι κάποιοι πολίτες δεν πρέπει να πληρώνουν φόρους ή το ότι μια τέτοια θέση πετάει στον σκουπιδοτενεκέ αιώνες κοινωνικών αναλύσεων, άλλωστε ζούμε την εποχή της ισοπέδωσης των ιδεών και της αναγωγής των πάντων σε όποιο μανιχαϊστικό μοντέλο μας βολεύει κάθε φορά - και ας επικεντρωθούμε σε ένα άλλο - που ίσως κάποιοι δεν μπορούν να το κατανοήσουν αυτόματα - χαρακτηριστικό μίας τέτοιας θέσης. Ας τη βάλουμε και μεις σε ένα δίπολο - για την οικονομία της συζήτησης - σε ένα σχήμα κρατισμού-αντικρατισμού. Αυτή η θέση λοιπόν ακούγεται στα αυτιά μου ως η πιο κρατικιστική που έχει φιλοξενηθεί σε μεγάλο μέσο ενημέρωσης τον τελευταίο καιρό. Ακόμα και το αίτημα για κρατικό έλεγχο στις διοικήσεις των ιδιωτικών τραπεζών ακούγεται σαν θέση του Φρίντμαν μπροστά σε αυτό το "ο εχθρός αυτού που πληρώνει φόρους είναι αυτός που δεν πληρώνει φόρους" για τον απλούστατο λόγο ότι ταυτίζει πλήρως τα συμφέροντα του πολίτη με αυτά του κράτους τόσο πολύ ώστε να προτείνει σε όλους μας έναν εχθρό, έναν υπεύθυνο για τα δεινά μας που το μόνο που κάνει, το μόνο κακό που μας κάνει, είναι να στερεί από το κράτος στο οποίο η μοίρα μας έφερε να κατοικούμε κάποια οικονομικά έσοδα. Δεν κάνει ούτε καν τη στοιχειώδη διευκρίνηση ότι μιλάει για τους φοροδιαφεύγοντες και όχι ας πούμε γι αυτούς που δεν έχουν έσοδα και άρα δεν μπορούν να φορολογηθούν. Αποτελεί ένα ακραίο παράδειγμα κοινωνικού αυτοματισμού με ηθικές προεκτάσεις που ξεπερνάει ακόμα και το είδος αυτού που είχα επισημάνει σε ένα από τα πρώτα κείμενα του παρόντος ιστολογίου. Δεν είναι σκοπός αυτού του κειμένου το να επικεντρωθεί στο συγκεκριμένο - απλώς αποτελεί ένα χρήσιμο εργαλείο στο να οριοθετήσει δύο από τις ομάδες των ανθρώπων που στηρίζουν την παρούσα κυβέρνηση στη λογική "το μη χείρον βέλτιστον". Η πρώτη ομάδα - αυτή που συμφωνεί με αυτήν την άποψη και θέτει τη μάχη κατά της φοροδιαφυγής και τη νομιμότητα ως απαραίτητα συστατικά της όποιας μελλοντικής λύσης των προβλημάτων μας - είναι οι "Αναγκαίοι Μεταρρυθμιστές". Η δεύτερη ομάδα που μέσα της γελάει ειρωνικά με κάτι τέτοια και πάντα έβλεπε τη φορολογία ως ένα εμπόδιο σε κάθε επιχειρηματική δραστηριότητα είναι οι "Μιρανταξαφάδες" - τους βαφτίζω έτσι για να τιμήσω τη Μιράντα Ξαφά, υποψήφια με τη Δράση, λάτρη του ΔΝΤ και προσωποποίηση του κυνικού μισανθρωπισμού που κυριαρχεί στους κυρίαρχους κύκλους του Ευρωπαϊκού πολιτικού στερεώματος από το 2008 και μετά. Οι πρώτοι έχουν αριστερή πολιτική προέλευση και οι δεύτεροι δεξιά - με τους παλιούς όρους αριστεράς-δεξιάς που χάνουν σταδιακά το νόημά τους.

Οι Αναγκαίοι Μεταρρυθμιστές

Το όνομα του Ηλία Κανέλλη το άκουσα για πρώτη φορά λίγες ημέρες πριν από εκείνες τις εκλογές της ΕΣΗΕΑ στις οποίες τα μέλη της είχαν κληθεί να επιλέξουν μεταξύ τριών ψηφισμάτων που σκοπό είχαν - τα ψηφίσματα - να απαντήσουν στην πρωτόγνωρη επίθεση που δέχονται τα εργασιακά δικαιώματα των δημοσιογράφων της χώρας. Θυμάμαι υπήρχε το ψήφισμα που πρότεινε πολυήμερη απεργία διαρκείας παντού, ένα διασπαστικό του ΚΚΕ - από αυτά τα απαράδεκτα και ακατανόητα που κάνει αυτό το κόμμα στα συνδικαλιστικά όργανα, η ύπαρξη του οποίου (του ψηφίσματος) καθόρισε τελικά το αποτέλεσμα - και τέλος ένα ψήφισμα που πρότεινε - ας το πούμε χονδρικά - την ψυχραιμία θεωρώντας καταστροφική επιλογή την απεργία. Μέγας υποστηρικτής αυτού του τελευταίου ήταν ο Ηλίας Κανέλλης και όταν τελικά το ψήφισμα για απεργία δεν πήρε το 50% +1 και έτσι δε λήφθηκε καμία απόφαση στην ΕΣΗΕΑ, αυτός θριαμβολόγησε κάνοντας λόγο για νίκη της λογικής επί του τυχοδιωκτισμού. Τρεις ημέρες αργότερα οι εργαζόμενοι στην Ναυτεμπορική κλήθηκαν να υπογράψουν ατομικές συμβάσεις και σήμερα έχουμε φτάσει στο σημείο ολόκληρο ραδιόφωνο να λειτουργεί με απλήρωτους απεργοσπάστες που εργάζονται δωρεάν για το καλό του Κοντομηνά, εφημερίδες να φυτοζωούν και να κλείνουν και οι Αιμίλιος Λιάτσος - γνωστός προσκυνητής της... Άννας Βίσση - και Μανώλης Κοττάκης να έχουν στρογγυλοκαθήσει σε διευθυντικές θέσεις στην ΕΡΤ. Η δε "λογική" έχει πάει διακοπές στο δημοσιογραφικό κλάδο αλλά αυτό δεν είναι το θέμα μας. Εγώ αλλού ήθελα να καταλήξω: - αλλά είπαμε από τον τίτλο ακόμα πως το κείμενο θα αποτελείται από σκόρπιες σκέψεις - ο Ηλίας Κανέλλης είναι ο εκδότης και διευθυντής του "The books' journal" ένα εκ των δύο βιβλιοφιλικών μηνιαίων εφημερίδων (μάλλον του καλύτερου εκ των δύο) το οποίο συχνά τιμώ με τον οβολό μου - παρά την πολιτική του τοποθέτηση - και που αποτελεί κατά τη γνώμη μου το ποιοτικότερο δημοσιογραφικό όχημα αυτών που εγώ αποκαλώ Αναγκαίους Μεταρρυθμιστές.

Παρά τον τίτλο του, η μισή τουλάχιστον αρθρογραφία του "the books' journal" αποτελείται από πολιτικές και οικονομικές αναλύσεις που καθρεφτίζουν, εκτός ελαχίστων εξαιρέσεων, την άποψη για τα κοινά που έχει η ΔΗΜΑΡ και μάλιστα το πιο φιλοκυβερνητικό κομμάτι της - το πώς γίνεται σε ένα κόμμα που έχει δώσει ψήφο εμπιστοσύνης στην κυβέρνηση να υπάρχει και αντικυβερνητικό κομμάτι και μάλιστα να μετασχηματίζεται και σε επίσημο "ρεύμα" είναι μια άλλη συζήτηση, πάντως την ύπαρξή του τη θεωρώ μάλλον θετική εξέλιξη. Και ας μην το κρύβουμε: η ΔΗΜΑΡ είναι ο τόπος που συνωστίζονται - ναι μου αρέσει αυτό το ρήμα και οι "ανθελληνικές" προεκτάσεις που έχει λάβει - οι περισσότεροι εκ των Αναγκαίων Μεταρρυθμιστών. Το τελευταίο τεύχος  (Σεπτεμβρίου 2012) του "the books' journal" το αγόρασα λόγω Μπολάνιο - σκίτσο του οποίου κοσμεί το εξώφυλλο - και διάβασα με ενδιαφέρον τις απόψεις του Κυριάκου Αθανασιάδη για το 2666 που θα της χαρακτήριζα τουλάχιστον αιρετικές. Επίσης με μεγάλη έκπληξη διάβασα το editorial του κυρίου Κανέλλη αλλά και το άρθρο του κύριου Προκοπάκη - ο ειδικός επί των οικονομικών - στα οποία ούτε λίγο ούτε πολύ κατηγορείται ο Κουβέλης για λαϊκισμό(!) και ας πούμε "αριστεροσύνη"(!!) κάνοντας έτσι τους συντάκτες βασιλικότερους του βασιλέως και παρατήρησα για ακόμη μια φορά - όπως και στον πολιτικό λόγο της ΔΗΜΑΡ ή και στο metarithmisi.gr - τη συνεχή αναφορά στις "αναγκαίες μεταρρυθμίσεις που πρέπει να γίνουν για να πάει μπροστά αυτός ο τόπος". Τα δύσκολα αρχίζουν βέβαια όταν καλούνται όλοι αυτοί να συγκεκριμενοποιήσουν αυτές τις "μεταρρυθμίσεις". Η συνεχής αναφορά στα κλειστά επαγγέλματα και σε κάποιες διοικητικές παρεμβάσεις σε πανεπιστήμια και νοσοκομεία δεν αρκούν για να στηρίζουν εσαεί αυτή τη θέση. Η κατάργηση του αφορολογήτου για τους ελεύθερους επαγγελματίες, η μετατροπή του ΕΦΑΠΑΞ σε ειδικό επίδομα από ανταποδοτική παροχή, η αφαίμαξη του ΕΣΥ και όλα τα υπόλοιπα θαυμαστά που φέρνει αυτή η κυβέρνηση δεν είναι φυσικά αναγκαίες μεταρρυθμίσεις για να πάει μπροστά αυτός ο τόπος (sic), αλλά αναγκαίες "μεταρρυθμίσεις" για να δώσουν στον πρεζάκια τη δόση του οι εκβιαστές του. Και παρόλο που πολλοί από αυτούς θα δυσφορήσουν τόσο με τον "πρεζάκια" αλλά κυρίως με τον χαρακτηρισμό "εκβιαστές", δεν μπορούν παρά να συμφωνήσουν στο ότι όλα αυτά δεν είναι καθόλου αυτά που οι ίδιοι θα θέλανε να συμβαίνουν. Παρόλα αυτά τα στηρίζουν. Πώς εξηγείται αυτό?

Είναι μόνο η αφέλεια τους που πίστεψαν ότι μπορούν να επιβάλλουν πολιτική ατζέντα στη ΝΔ και το ΠΑΣΟΚ? Πως θα μπορούσαν δηλαδή να δώσουν ανθρώπινο πρόσωπο σε αυτό το εκτρωματικό πολιτικό κατεστημένο? Έστω κι έτσι, γιατί παραμένουν αλυσοδεμένοι να τους σέρνουν προς αυτήν την καταστροφή? Γιατί ενώ είναι πια προφανές πως το περιβόητο κοινό πλαίσιο προγραμματικής συμφωνίας που γέννησε αυτήν την κυβέρνηση έχει πάει στα σκουπίδια επιμένουν να λένε πως δε θα είναι αυτοί που θα προκαλέσουν κυβερνητική κρίση και δικαιολογούν μάλιστα την καταπάτηση κάθε όρου που είχαν θέσει με ένα λακωνικό "οι συνθήκες έχουν αλλάξει"? Η μόνη λογική απάντηση που μπορεί να δοθεί είναι πως έχουν κάνει λάθος ανάλυση των δεδομένων. Λάθος εκτίμηση για την πορεία της Ευρώπης, λάθος εκτίμηση για το νόμισμα και το κυριότερο λάθος εκτίμηση για το πώς θα λειτουργήσει ο πολιτικός χρόνος που κερδήθηκε από τις μνημονιακές δυνάμεις μετά τις εκλογές του Ιουνίου. Δεν μπορώ να πιστέψω πως υπάρχουν κάποιοι σε αυτό το χώρο που αληθινά πιστεύουν πως τα νέα μέτρα και αυτές οι επιλογές θα λειτουργήσουν "για το καλό του τόπου". Εγώ θα ήθελα όμως να σταθώ σε δύο άλλα χαρακτηριστικά του "μεταρρυθμιστικού λόγου". Το ένα είναι η επίκληση στη νομιμότητα, το άλλο "η θεωρία των δύο άκρων."

Νομιμότης

Ένα από τα πολλά βίτσια που καλλιεργώ είναι και η παρακολούθηση συνεδριάσεων της Βουλής των Ελλήνων. Σε μία από αυτές, προ 15θημέρου, η ημερήσια διάταξη αποτελούνταν από την κύρωση μιας πράξης νομοθετικού περιεχομένου που σκοπό είχε την αποζημίωση των καταστημαρχών που υπέστησαν ζημιές κατά τα επεισόδια της 12ης Φεβρουαρίου 2012. Φυσικά η όλη συζήτηση - που είχε πρωτολογίες, δευτερολογίες κλπ - δεν επικεντρώθηκε σε αυτό καθ αυτό το νομοθέτημα καθώς κανείς δεν διαφωνούσε επί της ουσίας σε αυτό, αλλά ξέφυγε προς απρόβλεπτες κατευθύνσεις - από τυπικές κατηγορίες εναντίον του ΣΥΡΙΖΑ ότι υποθάλπει τη βία, μέχρι θερμές αντιπαραθέσεις της Χρυσής Αυγής με τους υπόλοιπους. Ας μη σταθούμε σε αυτά, παρότι έχουν ενδιαφέρον - ακόμα και ο ΣΥΡΙΖΑ έχει πολύ διαστρεβλωμένη άποψη για το τί συμβαίνει στο δρόμο, πόσο μάλλον οι άλλοι που δεν έχουν και καμία επαφή με την πραγματικότητα των διαδηλώσεων - και ας φτάσουμε στα συγκεκριμένα γεγονότα που ενέπνευσαν εν πολλοίς και την παρούσα αναφορά στο θέμα της νομιμότητας. Είχα λοιπόν την ευκαιρία να απολαύσω την ομιλία του κοινοβουλευτικού εκπροσώπου της ΝΔ, του Μάκη Βορίδη - ο οποίος για όσους δεν παρακολουθούν τα της Βουλής είναι ο σταθερός και πολλές φορές ο μόνος υπερασπιστής κάθε κυβερνητικής πρωτοβουλίας αφού οι περισσότεροι βουλευτές της ΝΔ τη βγάζουν στο καφενείο εκτός κάποιων γραφικών (Άδωνις, κάτι πρώην μπάτσοι από τα Τρίκαλα και ο εκάστοτε υπουργός/εισηγητής). Και ενώ περίμενα ένα δριμύ κατηγορώ ενάντια στην αριστερά της ανομίας κλπ, προέκυψε μια ανάλυση σε πολύ καλό ρητορικό ύφος περί νομιμότητας, υποστήριξής της, αμφισβήτησής της από τα πολιτικά άκρα (η γνωστή θεωρία των άκρων για την οποία περισσότερα παρακάτω) και άλλων αρκετά σημαντικών θεμάτων. Η βασική θέση ήταν πως το ΚΚΕ και η Χρυσή Αυγή εξ ορισμού αμφισβητούν την απόλυτη ισχύ των υπαρχόντων νόμων. Το ΚΚΕ διότι τοποθετεί το δίκαιο και συμφέρον της εργατικής τάξης υπεράνω των νόμων, η Χρυσή Αυγή αυτό που πιστεύει ότι είναι συμφέρον της Φυλής ή του Έθνους παρομοίως. Και ο ΣΥΡΙΖΑ ερωτάται ευθέως αν και αυτός τοποθετεί κάποιο Δίκαιο (του καταπιεσμένου, του πεινασμένου, του καυλωμένου πιτσιρικά) με τη σειρά του σε ισάξια ή ανώτερη θέση από τους εν ισχύ νόμους ή όχι. Κατά τη γνώμη του κυρίου Βορίδη όλοι εμείς έχουμε δικαίωμα να ασκούμε κριτική στους νόμους, να διαδηλώνουμε εναντίον τους, αλλά άπαξ και ψηφιστούν πρέπει όχι μόνο να τους αποδεχόμαστε, όχι μόνο να τους υπερασπιζόμαστε αλλά και να δεχόμαστε στωικά και το κρατικό μονοπώλιο στη χρήση έλλογης βίας, μιας βίας απαραίτητης σε πολλές περιπτώσεις για να εφαρμοστούν αυτοί οι ψηφισμένοι νόμοι και πως αυτό είναι ένα από τα βασικά συστατικά του πολιτεύματος της κοινοβουλευτικής δημοκρατίας είτε το θέλουμε είτε όχι. Απολαυστικός ο ομιλητής και με κάποια δυσφορία αντιλαμβάνομαι ότι είναι ίσως ο καλύτερος ρήτορας στη Βουλή αυτή τη στιγμή. Η κατακλείδα ήταν πως δεν υπάρχουν καλοί και κακοί νόμοι για όσους θέλουν να αυτοπροσδιορίζονται ως δημοκράτες, πως το ΚΚΕ και η Χρυσή Αυγή είναι ξεκάθαρο πως δεν αυτοπροσδιορίζονται ως τέτοιοι και πως ο ΣΥΡΙΖΑ καλό θα ήταν να ξεκαθαρίσει τη θέση του.

Θα μου πείτε τι σχέση έχει αυτό με τους "Αναγκαίους Μεταρρυθμιστές"? Μετά από λίγο, ανεβαίνει στο βήμα ο Νίκος Τσούκαλης, κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος της ΔΗΜΑΡ και αρχίζει την ομιλία του εκφράζοντας την ανάγκη να δηλώσει πως συμφωνεί πως ο Νόμος είναι Νόμος, και πως δεν υπάρχουν καλοί και κακοί νόμοι, τοποθετώντας έτσι το κόμμα του στο κατά τη γνώμη του δημοκρατικό τόξο - στο οποίο προφανώς συμπεριλαμβάνει και τον τσεκουροφόρο Βορίδη, τον Άδωνη Γεωργιάδη, τον Δένδια και όλους αυτούς (αλλά όχι ας πούμε τον Βούτση ή τον Δρίτσα?). Και εκεί είναι που τρελαίνεται κανείς. Όχι μόνο για το ότι ο Τσούκαλης νοιώθει την ανάγκη να απολογηθεί μπροστά στον Βορίδη και στον κάθε Βορίδη αλλά και για το περιεχόμενο της θέσης. Αλήθεια, δεν υπάρχουν καλοί και κακοί νόμοι? Δηλαδή τα ιδιώνυμα δεν είναι κακοί νόμοι? Για τους κομμουνιστές κάποτε (ναι ξέρω δεν είχαμε αληθινή Δημοκρατία τότε), για τις κουκούλες σήμερα, για τους μετανάστες αύριο? Ο νόμος που νομιμοποίησε την απεργοσπασία δεν ήταν κακός νόμος? Η προφυλάκιση μέχρι 18 μήνες δεν είναι κακός νόμος? Ο νόμος περί ευθύνης υπουργών? Αδιανόητα ισοπεδωτικό ακούγεται όλο αυτό. Και δυστυχώς πάει χέρι-χέρι με την ρητορεία περί ανομίας που έχει καταστρέψει την ελληνική κοινωνία. Τα συνεχή ρεπορτάζ για τυφλούς στη Ζάκυνθο και πεθαμένους που παίρνουν συντάξεις, πάντα ξεκομμένα από τις αιτίες των φαινομένων, χωρίς να γίνεται καν αναφορά στις ιδιότυπες άγραφες συμφωνίες μεταξύ κράτους και κοινωνικών ομάδων που ίσχυαν τόσα χρόνια και σήμερα καταργούνται μονομερώς, η συνεχής επίκληση της νομιμότητας ενώ το ελληνικό κράτος το ίδιο διαπράττει δεκάδες παρανομίες σχεδόν σε κάθε τομέα είναι μια πολιτική θέση μονόφθαλμών στην οποία δυστυχώς έχουν ξεπέσει και οι "Αναγκαίοι Μεταρρυθμιστές". Θα ήθελα να υπενθυμίσω πάντως σε όλους αυτούς πως το να δανείζεις ένα βιβλίο σε έναν φίλο σου είναι παράνομο.

Τα δύο άκρα

Η "θεωρία των δύο άκρων" είναι ίσως η πιο επικίνδυνη πολιτική θέση που έχει εκφραστεί στη χώρα από τη μεταπολίτευση και μετά. Η καλλιέργεια της θα αποτελέσει έναν από τους πιο σημαντικούς παράγοντες της ανέλιξης των φασιστών και είναι ικανή να τους οδηγήσει και στην εξουσία - σε συνδυασμό βέβαια με όλους τους άλλους παράγοντες που τους ευνοούν, σημαντικότερος των οποίων είναι βέβαια η οικονομική κρίση. Δε θα ήθελα τόσο να σταθώ σε άρθρα τύπου Κασιμάτη, οι συγγραφείς των οποίων είναι ούτως η άλλως σε διατεταγμένη υπηρεσία και η επιχειρηματολογία τους είναι αστεία. Ούτε σε αυτά που λέγονται μέσα στη Βουλή - κυρίως από βουλευτές της ΝΔ - τα οποία εκτός των άλλων αντιφάσκουν και με δηλώσεις του τύπου "Η Χρυσή Αυγή είναι αδελφό κόμμα" που έχουν προηγηθεί από στέλεχη της. Ας πάμε σε αυτούς που όντως το πιστεύουν μέχρι ένα βαθμό και έχουν και τη νοημοσύνη να το στηρίξουν γράφοντας 8σέλιδα με βιβλιογραφικές αναφορές και όχι σύντομα σημειώματα του κώλου. Η πιο σοβαρή απόπειρα ήταν αυτή του Πέτρου Παπασαραντόπουλου στο The Books' Journal Σεπτεμβρίου 2012. Το τί μαργαριτάρια βρίσκει κανείς σε αυτό το άρθρο δεν περιγράφεται. Καταρχάς, έχουμε το διαχωρισμό λαϊκίστικης ακροδεξιάς και εξτρεμιστικής ακροδεξιάς. Η πρώτη που συμπεριλαμβάνει το ΛΑΟΣ δεν αρνείται υποτίθεται τα θεμελιώδη της φιλελεύθερης δημοκρατίας και με αφορμή αυτό δε χάνει την ευκαιρία ο αρθρογράφος να κατηγορήσει τη ριζοσπαστική αριστερά (έτσι την αναφέρει) πως λόγω θεωρητικής ένδειας (?) και μιας διανοητικής παράδοσης ισοπέδωσης των αποχρώσεων (!!) έσπευσε να κατηγορήσει την κυβέρνηση Παπαδήμου ως όχημα νομιμοποίησης του φασισμού (που δεν είναι είπαμε φασισμός γιατί το ΛΑΟΣ κατά τον Παπασαραντόπουλο δεν είναι φασιστικό) ενώ τέλος πάντων οι άνθρωποι αυτοί σέβονται τη φιλελεύθερη δημοκρατία (ο επιθετικός προσδιορισμός "φιλελεύθερη" δε λείπει ποτε) και τους αδικήσαμε. Και μετά από αυτό ακολουθεί το τούβλο: "Η κρατούσα άποψη ανάμεσα στους μελετητές του ακροδεξιού φαινομένου, είναι ότι, αντίθετα με τα δημοσιογραφικά στερεότυπα, η Ακροδεξιά δεν ενισχύεται σε περιόδους οικονομικής κρίσης(!!!)". Καλά το τί μπούρδα επιστρατεύεται για να στηρίξει το παραπάνω ξεφεύγει από τα πλαίσια του παρόντος άρθρου. Και μετά αφού ξεμπερδεύει με την οικονομική κρίση, μας πάει στο χαστούκι του Κασιδιάρη, μετά μας λέει ότι αυτό το γεγονός εκτόξευσε τη ΧΑ στις εκλογές του Ιουνίου από το δημοσκοπικό φαράγγι στο οποίο είχε πέσει στο ενδιάμεσο των δύο εκλογών. Το χαστούκι είναι βία, σε αυτό το πλαίσιο που συνέβη, πολιτική βία και αφού η κακή Αριστερά έχει νομιμοποιήσει την πολιτική βία, έτσι και το χαστούκι όχι μόνο ήταν νομιμοποιημένο στη συνείδηση της κοινωνίας αλλά και ευπρόσδεκτο, όπως και όλη η πρακτική βίας της Χρυσής Αυγής. Άρα φταίει η Ριζοσπαστική Αριστερά που είτε έχει νομιμοποιήσει είτε ανέχεται στους κόλπους της - στους οποίους τοποθετούνται και οι αναρχικοί σε μια ξεχειλωμένη ερμηνεία του όρου Αριστερά - την πολιτική βία. Συμπέρασμα, δε φταίει η οικονομική κρίση για την άνοδο της Χρυσής Αυγής, φταίει κυρίως η Ριζοσπαστική Αριστερά και τα κινήματα των πλατειών(!).

Αυτή η θεώρηση φυσικά είναι ανιστόρητη. Πώς είναι δυνατόν να γράφονται τέτοια πράγματα όταν ο ίδιος ο φασισμός πρωτοεμφανίστηκε στο προσκήνιο αμέσως μετά την οικονομική κρίση του 30. Συγγνώμη αλλά αν έχουμε φτάσει στο σημείο να γράφονται πράγματα όπως το "Η κρατούσα άποψη ανάμεσα στους μελετητές του ακροδεξιού φαινομένου, είναι ότι, αντίθετα με τα δημοσιογραφικά στερεότυπα, η Ακροδεξιά δεν ενισχύεται σε περιόδους οικονομικής κρίσης" και μάλιστα με περισπούδαστο δοκιμιακό ύφος που υποδηλώνει αυθεντία σε ένα τόσο σοβαρό υποτίθεται έντυπο όπως το TBJ και μετά με μια εξυπνάδα του στυλ "Ο αστυνομικός είναι όργανο, το μπουζούκι είναι όργανο, άρα ο αστυνομικός είναι μπουζούκι" να τσουβαλιάζονται μαζί όλα τα περιστατικά βίας - πέραν της κρατικής - ασχέτως του ποιος βιαιοπραγεί εναντίον ποίου, όταν δηλαδή το σπάσιμο μιας βιτρίνας τσουβαλιάζεται με το μαχαίρωμα ενός μετανάστη που γυρνάει σπίτι του από φασίστες, τότε αυτοί που νομιμοποιούν τη Χρυσή Αυγή στην κοινωνία είναι οι συγγραφείς αυτών των άρθρων και όχι η οποιαδήποτε απόχρωση της Αριστεράς ή του αντιεξουσιαστικού χώρου. Εκτός από ανιστόρητη, κοντόφθαλμη, επικίνδυνη και προφανώς τυχοδιωκτική, η θεωρία των δύο άκρων είναι και ηθικά απαράδεκτη. Όταν το ένα "άκρο" πληρώνει το τίμημα αυτή τη στιγμή γιατί είναι ο μόνος χώρος που έχει σηκώσει ανάστημα στους φασίστες και έχει να αντιμετωπίσει μια αστυνομία στελεχωμένη από φασίστες, δικαστές-φερέφωνα που έχουν κουρελιάσει βασικές αρχές της δικονομίας, βασανιστήρια και εξευτελισμούς στη ΓΑΔΑ και τη πιο άγρια μορφή κρατικής τρομοκρατίας που έχουμε δει εδώ και πολλά χρόνια, η θεωρία των δύο άκρων είναι και ηθικά απαράδεκτη. Μια καλή απάντηση σε όσους εκ των "Αναγκαίων Μεταρρυθμιστών" στηρίζουν αυτές τις ισοπεδωτικές απόψεις, ήρθε από τους κόλπους τους και αναφέρομαι στο σημείωμα του Σωτήρη Βαλντέν στο metarithimisi.gr:

"Το κύριο πρόβλημα με τέτοιες προσεγγίσεις, δεν είναι η επιστημονική τους εγκυρότητα. Ο φασισμός σίγουρα δεν έπεσε από τον ουρανό. Διερευνώντας τις ρίζες του, ασφαλώς επισημαίνουμε νοοτροπίες και πρακτικές που προϋπήρχαν διάχυτες στην κοινωνία και που τροφοδότησαν το φαινόμενο αυτό. Βέβαια και εδώ παρατηρούμε μιαν ασυμμετρία στην ανάλυση. Το πάθος κατά του ΣΥΡΙΖΑ και των λοιπών αντιμνημονιακών, οδηγεί τους «μεταρρυθμιστές» μας να παραβλέπουν πως το φαινόμενο ΧΑ δεν άνθησε, λ.χ., το 2000 επί Σημίτη, αλλά σήμερα, που ο έλληνας πολίτης έχει φθάσει σε απόγνωση από τα βάρβαρα μέτρα της «προσαρμογής» και τιμωρίας των Ελλήνων, σήμερα που η ανεργία είναι στο 25% -και 55% στους νέους, σήμερα που η παράνομη μετανάστευση έχει γιγαντωθεί με τους «εταίρους» μας να σφυρίζουν αδιάφοροι, σήμερα, τέλος, που η αξιοπιστία του πολιτικού κόσμου έχει φθάσει στο μηδέν. Αν συνεπώς ψάχνουμε για τις ρίζες του κακού, καλά θα κάνουμε να βλέπουμε και το δάσος, όχι μόνο κάποια δέντρα." 
(...)
"Το ζήτημα βέβαια δεν είναι ακαδημαϊκό, αλλά πολιτικό. Καλλιεργείται από καιρό μια νέα διχοτομία στην ελληνική κοινωνία: από τη μια πλευρά οι «κακοί» με τους ΣΥΡΙΖΑ, ΚΚΕ, ΧΑ, Καμμένο, συνδικάτα, παλαιο-Πασόκους και γενικότερα κάθε αντιμνημονιακό (με αιχμή πάντα τον Τσίπρα), και από την άλλη οι «καλοί», με τη ΝΔ, ό,τι απέμεινε από το ΠΑΣΟΚ, την «κυβερνώσα» ΔΗΜΑΡ (πλην Βουδούρη) και τον κ.Μάνο. Η διαίρεση αυτή είναι προβληματική για πολλούς λόγους. Εν προκειμένω, έρχεται σε αντίθεση και με τις επιταγές ενός πανδημοκρατικού αντιφασιστικού μετώπου, που εμφανίζεται έτσι να αποπροσανατολίζει από τον «κύριο εχθρό». Με τις (μονόπλευρες) κοινωνιολογικές αναλύσεις, στην πράξη υποβαθμίζεται ο κίνδυνος της ΧΑ, ισοπεδώνονται τα πάντα (ακόμη και το γιαούρτι με τα τάγματα εφόδου) και, κυρίως, υπονομεύεται ή συρρικνώνεται στα μέτρα του μικρού μετώπου των μνημονιακών, κάθε πλατιά αντιφασιστική ενότητα. Άλλος κομψά και άλλος ωμά, κάποιοι «μεταρρυθμιστές» λένε ότι ο Τσίπρας και οι άλλοι, δεν διαφέρουν κατά βάθος και τόσο από τους τραμπούκους του Μιχαλολιάκου. Οπότε, πώς να συμπαραταχθούμε μαζί τους εναντίον της ΧΑ;"

Πολύ φοβάμαι όμως πως θα ισχύσει σε αυτήν την περίπτωση το "στου κουφού την πόρτα, όσο θέλεις βρόντα". Θα επαναλάβω κάτι που έγραψα σε ένα από τα προεκλογικά άρθρα στο ιστολόγιο:
"Το σίγουρο είναι πως κάποτε στο μέλλον θα κληθούμε να απαντήσουμε στην ερώτηση "Εσύ τί έκανες το 2012?". Ελπίζω οι περισσότεροι από μας να μην ντρεπόμαστε για την απάντησή μας."

Μιρανταξαφάδες

Και αν η προηγούμενη πολιτική τάξη - των Μεταρρυθμιστών - χαρακτηρίζεται από στρογγυλεμένο λόγο - που οδηγεί σε ισοπεδώσεις - άλλα τουλάχιστον στα μάτια μου από μια ανιδιοτέλεια - πλην ελαχίστων εξαιρέσεων - στην ομάδα των "Μιρανταξαφάδων" συνωστίζονται οι "εκδικητές". Εδώ έχουμε τους ηττημένους του 1993, τους ιδεολογικούς καθοδηγητές του Θατσερισμού και εκτελεστικούς βραχίονες της κυβέρνησης Μητσοτάκη, αυτούς που παρά τις συνεχείς προσπάθειές τους τα προηγούμενα 20 χρόνια δεν κατάφεραν να πάρουν ένα κομμάτι από την πίτα της εξουσίας, καθώς τα ακραία νεοφιλελεύθερα κόμματα που στήριξαν έχαναν σε όλες τις εκλογικές αναμετρήσεις. Εδώ έχουμε τους αληθινά μνημονιακούς, αυτούς που αν ήταν στο χέρι τους θα επέλεγαν αυτές τις πολιτικές ακόμα και αν δεν υπήρχε η οικονομική κρίση και το πρόβλημα δημοσίου χρέους. Αυτούς που πιστεύουν πως το κράτος πρέπει να περιοριστεί στη μοναδική υποτίθεται λειτουργία που είναι ικανό να φέρει εις πέρας με επιτυχία, στην επιστράτευση δηλαδή των δυνάμεων ασφαλείας που διαθέτει προς φύλαξη αυτών των ίδιων, των νεοφιλελεύθερων επιχειρηματιών από τα ανίδεα πλήθη. Για όλα τα υπόλοιπα - υγεία, παιδεία, σωφρονιστικό σύστημα, διακίνηση και τιμολόγηση προϊόντων, ροές κεφαλαίου - θα φροντίζει μια αυτορυθμιζόμενη ελεύθερη αγορά στα πλαίσια μιας καθολικής Ειδικής Οικονομικής Ζώνης οι υπήκοοι της οποίας δεν θα έχουν εργασιακά δικαιώματα. Έχουν αφορίσει ακόμα και τις αντισταθμιστικές παροχές που προέβλεπε η σχολή του Σικάγο (αρνητική φορολογία, κουπόνια υγείας και εκπαίδευσης κλπ). Μέντορας τους δεν είναι ο Φριντμαν, αλλά ο Ρήγκαν, ο άνθρωπος που έλεγε πως το κέτσαπ είναι λαχανικό. Αυτοί δε θα έλεγαν πως "εχθρός του πολίτη που πληρώνει φόρους είναι αυτός που δεν πληρώνει φόρους", αλλά πως "εχθρός του πολίτη που καταναλώνει, είναι αυτός που δεν καταναλώνει". Έχουν καταλάβει σημαντικά υπουργεία αυτής της κυβέρνησης - ο Βρούτσης, ο Στουρνάρας, ο Δένδιας - και δε θα διστάσουν να συμμαχήσουν με τους ναζί για να εμποδίσουν την αριστερά από το να κερδίσει την εξουσία. Αριθμητικά μπορεί να είναι αμελητέα ποσότητα, η επίδραση τους όμως στο πολιτικό κατεστημένο που ακόμα κυβέρνα είναι δυσανάλογη λόγω της στήριξής τους από επιχειρηματικά συμφέροντα. Είναι αυτά τα συμφέροντα που επιτρέπουν για παράδειγμα στο MEGA να απολύει και να χρωστάει τα μαλλιοκέφαλά του στις τράπεζες, να έχει να λαμβάνει από το νέο πακέτο ανακεφαλαιοποίησης των τραπεζιτών και ταυτόχρονα να πληρώνει τα "αστέρια" των δελτίων ειδήσεων του (Τρέμη, Πρετεντέρη, Τσίμα και Στραβελάκη) γύρω στα 2.000.000 Ευρώ το χρόνο.

Υστερόγραφα

1.

Όπως συχνά συμβαινει σε τέτοιες περιπτώσεις, έρχεται η ζωή και σου προσφέρει τα πιο στέρεα επιχειρήματα ή τις πιο κραυγαλέες αναιρέσεις των σκέψεων σου. Έτσι, σήμερα, διαβάζοντας το νέο τεύχος, Οκτωβρίου, του The Books' Journal διάβασα με έκπληξη, αρχικά, που μετατράπηκε γρήγορα σε οργή, ένα σημείωμα κάποιου Ανδρέα Παππά με τίτλο "Ω, καιροί, ω... κεραίες". Σε αυτό το σημείωμα γίνεται μια χυδαία επίθεση στην εκπομπή του Ανταίου Χρυσοστομίδη και των συνεργατών του (ο Χ και η Ψ λέει ο εξυπνάκιας αρθρογράφος αρνούμενος να γράψει τα πραγματικά ονόματα για κάποιον ακατανόητο λόγο) στην κρατική τηλεόραση, στην εκπομπή "Οι κεραίες της εποχής μας" όπως επίσης και στο βιβλίο του Χρυσοστομίδη που εξιστορεί κάποιες από τις συνεντεύξεις που πήρε για την εκπομπή αυτή. "Άραγε πόσο ακριβώς να στοίχισε αυτό το "εγχείρημα" στον κάθε έλληνα φορολογούμενο, ο οποίος πληρώνει την ΕΡΤ υποχρεωτικά, μέσω του λογαριασμού της ΔΕΗ, και μάλιστα χωρίς να τον έχει ρωτήσει ποτέ κανείς? Με δεδομένο, μάλιστα, ότι πολλή συζήτηση γίνεται στις μέρες μας για την ευκολία με την οποία ξοδεύοταν το δημόσιο χρήμα όλα αυτά τα χρόνια, θα είχε ενδιαφέρον να μάθουμε πόσο στοίχισαν συνολικά οι διαδοχικοί κύκλοι της συγκεκριμένης εκπομπής - η οποία, ας σημειωθεί, αν δεν κάνω λάθος, ποτέ δεν ξεπέρασε το 1% ή κάτι τέτοιο σε τηλεθέαση". Ακολουθούν διάφορες ειρωνείες τόσο για τις ερωτήσεις όσο και για το βιβλίο. Ίσως βέβαια το πρόβλημα του αρθρογράφου είναι ότι δεν του αρέσουν αυτά που λένε οι συγγραφείς. Αυτά που λέει ο Sepulveda για τους αγώνες, ο Chavaria για την Κούβα. Ίσως να προτιμούσε μια εκπομπή για το βιβλίο με τον Χωμενίδη, τον Μάρκαρη και όλους αυτούς που υπερασπίζονται το αίσχος και την αηδία που ζούμε. Χαρακτηριστικό δείγμα για το πού οδηγεί όλη αυτή η ισοπεδωτική μονεταριοποίηση των πάντων. Για όσους δεν είχαν την τύχη να τη δουν, η εκπομπή του Χρυσοστομίδη είναι κόσμημα (όπως φυσικά και το βιβλίο για το οποίο θα αφιερώσω ξεχωριστή ανάρτηση).


2.

"Οι ταινίες του Χόλιγουντ έχουν κατ' επανάληψη υποβάλει στο θαυμασμό μας την περίπτωση ενός ανθρώπου (κατά κανόνα, δημοσιογράφου) που επιζητεί να συνδεθεί φιλικά μ' έναν εγκληματία, προκειμένου, μετά, να τον παραδώσει στην αστυνομία. Ο Αργεντινός, για τον οποίον η φιλία είναι πάθος και η αστυνομία μια μαφία, δεν τον καταλαβαίνει αυτόν τον "ήρωα" και τον θεωρεί παλιάνθρωπο" - Χόρχε Λουίς Μπόρχες - Ιστορία του Τάνγκο (από το Εβαρίστο Καριέγο), μτφ. Αχιλλέας Κυριακίδης

"Το πορτοκάλι είναι να πέσει από το κλαδί ή έχει ήδη πέσει, κανείς δεν το βλέπει να πέφτει" - Ινδική Φιλοσοφία

"Κι αν ακόμη ζούσες τρεις χιλιάδες ή τριάντα χιλιάδες χρόνια, θυμήσου πως κανείς δε χάνει άλλη ζωή απ' αυτήν που ζει τώρα, ούτε ζει άλλη από αυτή που χάνει(...) Το παρόν ανήκει σε όλους. Όταν πεθάνεις, χάνεις το παρόν, που είναι ένα χρονικό διάστημα πολύ σύντομο. Κανείς δε χάνει το παρελθόν ή το μέλλον, γιατί κανείς δε μπορεί να χάσει κάτι που δεν έχει" - Μάρκος Αυρήλιος, Τα εις εαυτόν

"Εγώ δε ρωτάω σε ποια φυλή ανήκει ένας άνθρωπος, μου φτάνει που είναι άνθρωπος, δε θα μπορούσε να είναι τίποτα χειρότερο" - Μαρκ Τουέιν - The Man that corrupted Hadleyburg

"Τί είναι ο ανατολικός κι ο δυτικός κόσμος? Αν δεν με ρωτήσετε, ξέρω. Αν με ρωτήσετε, δεν ξέρω" - Χόρχε Λουις Μπόρχες - Οι χίλιες και μία νύχτες (από τις Εφτά Νύχτες) - μτφ. Αχιλλέας Κυριακίδης

"Η φυγή είναι η υπέρτατη πολιτική - αν ο θρίαμβος του εχθρού είναι εξασφαλισμένος και δεν μπορώ πια να τον πολεμήσω, τρεις λύσεις μου προσφέρονται: η παράδοση, η διαπραγμάτευση ή η φυγή. Η συνθηκολόγηση σημαίνει ολοκληρωτική ήττα. Η διαπραγμάτευση, μισο-ήττα. Η φυγή, όμως, δεν είναι ήττα" - Jean-Marie Blas de Robles - Εκεί που ζουν οι τίγρεις - μτφ. Ρίτα Κολαΐτη

Τρεις εικόνες προς το μέλλον

Monday, October 1, 2012

2 comments

Και αφού η Αθήνα μας έχει καλωσορίσει με μια βιβλιότσαρκα, ένα φαγοπότι, ένα ξενύχτι, μια αστυνομική εισβολή στα Εξάρχεια και συλλήψεις συντρόφων, προσπαθώ να βάλω σε μια σειρά τις σκέψεις μου και τα μισοτελειωμένα κείμενα που άρχισα να γράφω στην Κρήτη. Τόσο οι καταστάσεις εδώ στο κέντρο της Αθήνας όσο και η ιδιότυπη εργασιακή μου κατάσταση θα μου επιτρέπουν να γράφω πιο συχνά. Αλλά πριν από όλα τα υπόλοιπα θα ήθελα να αναφερθώ σε τρία συγκεκριμένα γεγονότα - ένα δικαστικό, ένα φορολογικό και ένα τραπεζικό - τα οποία τα θεωρώ ενδεικτικά για το μέλλον. Το πρώτο αφορά ένα νομοσχέδιο που έχει ήδη ψηφιστεί και ανήκει στη σφαίρα του τραγικού, το δεύτερο δημοσιογραφικές πληροφορίες για ένα εκ των μέτρων που προβλέπεται να ψηφιστούν και ανήκει στη σφαίρα του κωμικού, ενώ το τρίτο δυσκολεύομαι να το κατατάξω, ας πούμε όμως πως από ιστορικής άποψης θυμίζει τον Μεσαίωνα.

Την περασμένη εβδομάδα λοιπόν, η Βουλή ψήφισε μια πράξη νομοθετικού περιεχομένου με τη διαδικασία του κατεπείγοντος λόγω υποτιθέμενης έκτακτης ανάγκης - πρακτική που και αυτή η κυβέρνηση συνεχίζει και είναι προδήλως αντισυνταγματική - και που θέτει το νομοθετικό πλαίσιο για τα στρατόπεδα συγκέντρωσης μεταναστών (κέντρα φιλοξενίας τα λένε αυτοί) και τις επιχειρήσεις τύπου "Ξένιος Δίας". Πολλά τα ενδιαφέροντα σημεία και τα νέα όπλα που προσθέτουν στο οπλοστάσιό τους οι δυνάμεις καταστολής αλλά εγώ θα ήθελα να επικεντρωθώ στη διαδικασία που προβλέπεται πλέον ώστε ένας άνθρωπος να ελεγχθεί και να οδηγηθεί σε αυτά τα "κέντρα". Εκεί αρχίζουν τα ευτράπελα, καθώς το υποτιθέμενο "αδίκημα" που είναι η παράνομη είσοδος στη χώρα δε στοιχειοθετείται με κάποιον συγκεκριμένο τρόπο πέραν της έλλειψης χαρτιών. Έχουμε δηλαδή μία ιδιόρρυθμη ποινικοποίηση της ύπαρξης εδώ και όχι κάποιας πράξης. Ένοχος θεωρείται όποιος δεν έχει χαρτιά και όχι όποιος συλλαμβάνεται να παραβιάζει τα σύνορα. Αυτό όμως σωστά θα παρατηρήσει κανείς πως συνέβαινε μερικώς ούτως ή άλλως και την προηγούμενη περίοδο. Η διαφοροποίηση έρχεται στη συνέχεια. Με διοικητική απόφαση ενός εκτελεστικού οργάνου - του αστυνομικού διευθυντή της περιοχής εν προκειμένω - ο συλληφθείς μεταφέρεται σε "κέντρο φιλοξενίας" όπου και κρατείται μέχρι και 18 μήνες! Δεν απαιτείται καμία απολύτως δικαστική απόφαση για να συμβεί αυτό. Εν ολίγοις, μία υπογραφή δημοσίου υπαλλήλου αρκεί να στερήσει την ελευθερία κάποιου για εύλογο χρονικό διάστημα "τιμωρώντας" μία ιδιότητά του και όχι μία πράξη του. Και αυτή η "ιδιότητα" ξέρετε αύριο μπορεί να είναι κάτι άλλο. Όλα αυτά παραπέμπουν στον 18ο αιώνα.

Πάμε στα χιουμοριστικά. Ένα από τα μέτρα που έχουν ανακοινωθεί από το επόμενο πακέτο - απαραίτητο βεβαίως-βεβαίως για να πάρουμε τη δοσούλα μας - είναι και αυτό που αλλάζει τον τρόπο φορολόγησης των ελεύθερων πολιορκημένων, συγγνώμη επαγγελματιών ήθελα να πω. Καταρχάς ας αναδείξουμε μια ωραία απάτη. Όταν κατέβαζαν το αφορολόγητο όλων στα 5000 ευρώ μας είχαν πει πως το κάνουν για να πιάσουν τους φοροδιαφεύγοντες ελ. επαγγ. Και πως το κατεβάζουν και για τους άλλους για να μην έχουν νομικά προβλήματα αντισυνταγματικότητας στο ζήτημα της ισότητας. Τώρα φαίνεται έχουμε άλλο σύνταγμα από αυτό που είχαμε πέρυσι το καλοκαίρι και κουβέντα δεν έχει ψελλίσει κανείς για την ανισότητα του πράγματος. Τέλος πάντων, το κύριο θέμα δεν είναι αυτό. Το ζήτημα είναι ότι το μέτρο αυτό σπρώχνει με μαθηματική ακρίβεια μερικές εκατοντάδες χιλιάδες ανθρώπους στην παρανομία και πριμοδοτεί με έμμεσο τρόπο τις μεγάλες επιχειρήσεις που πλέον θα αγοράζουν συγκεκριμένες υπηρεσίες μαύρες με μειωμένες τιμές καθώς κανένας πλην λαμογιών που τα παίρνουν από ΝΠΔΔ δε θα δουλεύει με παραστατικά. Όταν με 15000 εισόδημα το χρόνο, πληρώνεις φόρο 5250 συν ασφαλιστικές εισφορές σε ΟΑΕΕ/ΤΣΜΕΔΕ άλλα 4000, το να δίνεις το 65-70% του εισοδήματός σου στο κράτος δε σε χαρακτηρίζει ως υπεύθυνο πολίτη αλλά ως διανοητικά καθυστερημένο.

Η τρίτη εικόνα είναι αυτή που μάλλον έχει περάσει απαρατήρητη εκτός κι αν κάποιος έπεσε στο συγκεκριμένο ρεπορτάζ των δελτίων ειδήσεων - προτελευταία είδηση αμέσως πριν την εκδήλωση της Μαριάνας Βαρδινογιάννη ή την καινούρια δενδροφύτευση του ΣΚΑΙ - και αφορά μια ομιλία του κυρίου Σάλλα όπου μπροστά σε απροσδιόριστης σύνθεσης πολυπληθές, πάντως, κοινό τον άκουσα να ανακοινώνει - από θέση υπουργού Γεωργίας - μέτρα στήριξης των μαστιχοπαραγωγών της Χίου χρησιμοποιώντας και την ανάλογη γλώσσα. Σαν έτοιμος από χρόνια και μετά την σκανδαλώδη αρπαγή της ΑΤΕ, ο άνθρωπος αυτός δεν χρειάζεται πλέον κανέναν ενδιάμεσο για να εκφράζεται ως εκτελεστική εξουσία. Ένας ιδιώτης - που δεν τον ψήφισε κανείς και δεν τον διόρισε κανένας εκλεγμένος - ασκεί σημαντικό κομμάτι της αγροτικής πολιτικής της χώρας. Και αν άλλα θέματα που αναφέρονται παραπάνω παραπέμπουν στον 18ο αιώνα, αυτό μας στέλνει απευθείας στη φεουδαρχία. Προβλέπω πως στον τομέα της ενέργειας κάποιος ιδιώτης θα μας διαβάζει λίστες περιοχών που απαλλοτριώνονται υπέρ ΑΠΕ ξένων εταιρειών στα πλαίσια Ειδικών Οικονομικών Ζωνών. Προσεχώς στις οθόνες σας.

Οι καμπόσες αποχρώσεις του γκρι

Thursday, August 30, 2012

1 comments

Ξεκινώντας από το καταφύγιό μας κατεβαίνουμε για μια μεγάλη βόλτα στο δημοκρατικό Ηράκλειο. Στα αστικα λεωφορεία αυτής της πόλης, πίσω απο τη θέση του οδηγού, υπάρχει μία επιφάνεια για τοποθέτηση διαφήμισης. Τόσο εκεί όσο και στο πίσω μέρος των εισιτηρίων ένα μήνα τώρα βλέπω μόνο διαφημίσεις ενεχυροδανειστηρίων. Ο σημερινός μαυραγορίτης υπόσχεται δάνεια με 0% επιτόκιο έναντι υποθηκευμένων χρυσαφικών. Δύσκολα βρίσκει κανείς σημείο της πόλης όπου δε φαίνεται τριγύρω κάποιο αντίστοιχο κατάστημα. Προσπαθώ να αλλάξω τις σκέψεις μου και κοιτάω έξω από το παράθυρο. Ξεχνιέμαι λίγο αλλά στα 500 μέτρα πέφτει το βλέμμα πάνω στην ταβέρνα-μεζεδοπωλείο "Ο Ξένιος Δίας". Δεν αρκεί η αποχή από την τηλεόραση και το internet για να έρθει η "γαλήνη". Χρειάζεται και λοβοτομή.

Στην πόλη η θερμοκρασία σήμερα κυμαίνεται από 22 έως 28 βαθμούς. Ιδανικός καιρός για περπατάδα. Στάση σε ένα φούρνο για μια σπανακόπιτα και καφέ. Χαζεύω μια τοπική εφημεριδα που κυρίως ασχολείται με τους επιτυχόντες των πανελληνίων εξετάσεων της περιοχής. Φωτογραφίες, "στερήθηκα τους φίλους μου, αλλά άξιζε, γιατί πέτυχα", φάτσες που παραπέμπουν σε αυριανές ΔΑΠίτισσες της Νομικής, "Χημικό, μια σχολή που ανοίγει επαγγελματικούς ορίζοντες" και λοιπά φαιδρά. Ο άλλος είχε βάλει στόχο την Ευελπίδων και δηλώνει την υπερηφάνειά του, 300 μόρια πάνω η σχολή Αστυφυλάκων γιατί προσφέρει σίγουρη αποκατάσταση. Προσπαθώ να θυμηθώ από πότε χρησιμοποιούμε τη λέξη "αποκατάσταση" για την εύρεση εργασίας. Ψάχνω το αντίστοιχο γλωσσικό κατασκεύασμα στα Αγγλικά, δε μου έρχεται κάτι στο νου.

Η μεγάλη βόλτα ολοκληρώνεται με βιβλιότσαρκα. Έχω πια μάθει τα κυριότερα βιβλιοπωλεία της πόλης και σε όλα υπάρχει πρόβλημα στοκαρίσματος. Σχεδόν ό,τι ζητάω δεν υπάρχει και μπορεί να έρθει μόνο με παραγγελία. Βρίσκω έναν Πύντσον - "The Crying of Lot 49" - σε ράφι ελληνικής λογοτεχνίας! Βρίσκω και το "Βουβό Προφήτη" του Ροτ στην καλή έκδοση με το σκληρό εξώφυλλο - Οδυσσέας - αλλά είναι από παραγγελία άλλου πελάτη και δεν μπορώ να το πάρω. Προφανώς κανείς δεν παραγγέλνει παραπάνω από ένα αντίτυπο σε αυτήν την πολή. Πριν 20 μέρες πήρα το "Εμβατήριο του Ραντέτσκυ" και ο βιβλιοπώλης το σημείωσε για να ξαναφέρει ένα αντίτυπο. "Φεύγει αυτό" μου δήλωσε. Παρόλα αυτά ο κανόνας του ενός αντιτύπου μοιάζει απαράβατος. Στο τελευταίο βιβλιοπωλείο της τσάρκας - και ένω ένας Φρέντο με περιμένει ήδη σε διπλανή καφετέρια - τα πράγματα είναι κάπως καλύτερα αλλά οι τιμές τσουχτερές. Ένα πράμα μου λείπει μόνο από την Αθήνα. Η Πολιτεία. Τελικά αποφασίζω να πάρω ένα από τα Ταξίδια του Ταμπούκι ή τα διηγήματα του Κορτάσαρ και ένα από Μάρτιν Βάλσερ ή Άννα Σέγκερς. Τα μυρίζω, τα ζυγίζω και τελικά πάω με αργά βήματα προς το ταμείο με τον Ταμπούκι και το "Η υπερασπιση της παιδικής Ηλικίας" του Βαλσερ, όταν μπάινει φουριόζα μια κυρία γύρω στα 45 με φόρμες και παντόφλες.

"Κυρά Τασούλα κυκλοφορώ με τις πυτζάμες, τί θα πει ο κόσμος", δηλώνει αντί χαιρετισμού προς τη βιβλιοπώλισσα η οποία μοιάζει γενικώς κουρασμένη, ίσως επειδή είναι η έκθεση Κρητικού Βιβλίου αυτές τις μέρες και βγάζει πάγκο και εκεί μέχρι αργά το βράδυ. Και στη συνέχεια πετάει τη βόμβα. "Θελώ τις καμπόσες αποχρώσεις του γκρι"! "Τις πενήντα" "Ναι αυτές". Για να μην αρχίσω να γελάω ανοίγω τον Ταμπούκι και κάνω πως διαβάζω. Αντιστέκομαι στο πειρασμό να ρωτήσω "Να τις τυλίξει ή θα τις φάτε εδώ?". Όταν φεύγει η κυρία και μας πληροφορεί ότι θα πάει σπίτι να αλλάξει γιατί είναι ντροπή που κυκλοφορεί έτσι και μπλα μπλα μπλα πηγαίνω επιτέλους στο ταμείο. Με το που βλέπει τα βιβλία η βιβλιοπώλισσα αναφωνεί "Μπράβο βρε αγόρι μου, τί κακό είναι τούτο?". Πιάνουμε μια κουβέντα για τον Ταμπούκι που επισκέφτηκε το βιβλιοπωλείο λίγους μήνες πριν πεθάνει σε ένα από τα συχνά περάσματά του από την Κρήτη, προσπαθήσαμε να εξηγήσουμε το γιατί το Fifty shades of grey έγινε best-seller, και αναρωτηθήκαμε για το αν θα κλείσει ο Καστανιώτης. "Θα κλείσει" ήταν η δική της εκτίμηση που ταιριάζει και με όλων των ιδιοκτητών βιβλιοπωλείων της πόλης. Μετά από τη γενναία έκπτωση που κέρδισα με το σπαθί μου κατευθύνθηκα προς τον καφέ μου και άνοιξα τα Ταξίδια.

Το βιβλίο είναι για ένα απόγευμα πράγμα που κάνει τη σχέση απόδοσης/τιμής λίγο δυσάρεστη αλλά είναι εκπληκτικό. Τελευταία μου αρέσουν πολύ τα βιβλία-κολάζ. Σε ένα από τα κείμενα για την Κρήτη, γράφει ο Ιταλός:
"Κι αν μερικές ακτές... έχουν ασχημύνει από μια "τουριστική" πρόχειρη οικοδόμηση... η Κρήτη διατηρεί την ξενοφιλία που είναι το αντίθετο της ξενοφοβίας, η οποία είναι τόσο πολύ τη μόδας σήμερα στην Ιταλία" (Καλοκαίρι 2009). Κύριε Ταμπούκι εσείς φύγατε νωρίς. Από φέτος καινοτομούμε με Fish Spa και Χρυσα Αυγά.

Σηκώνομαι από το καφέ. Έχω να σκοτώσω κανά δίωρο πριν αρχίσει η επιστροφή στο καταφύγιο. Αρχίζω μια μεγάλη κυκλική βόλτα του κέντρου της πόλης. Το βλέμμα μου πέφτει σε μια αφίσα ανάμεσα σε άλλες που διαφήμιζαν σκυλάδικα. Η αφίσα γράφει για έναν διαγωνισμού παραμυθιού για παιδιά. Δικαίωμα συμμετοχής έχουν όλοι κάτω των 18. 3ο βραβείο κάποια ακτοπλοϊκά εισιτήρια. 2ο βραβείο ένα 5ήμερο στο Μιλάνο. Και 1ο βραβείο ένας χρόνος δωρεάν φροντιστήριο. Αν γράψεις ένα καλό παραμύθι θα σε κάνουμε να μην γράφεις πια παραμύθια. Βγαίνω σε έναν κεντρικό δρόμο και ακούω δίπλα μου ένα ζευγάρι να λέει "Να εδώ να παμε". Γυρνάω αριστερά να δω τί δείχνουν και βλέπω μια στενή πόρτα καλυμμένη από αφισάκι που σε καλωσορίζει στην Αγορά Χρυσού Gold Ltd. Πάνω στο τζάμι κάποιος έχει γράψει με μαύρο μαρκαδόρο "Μαυραγορίτης". Γυρνάω και κοιτάω το απέναντι πεζοδρόμιο. Εκεί βλέπω ένα από τα πιο εμετικά συνθήματα που έχω συναντήσει σε τοίχο. Δύο μόνο λέξεις με μπλε χρώμα. "Ηλία Ρίχτο". Μου ρχεται μια άγρια επιθυμία να σταματήσω βίαια κάποιον ανυποψίαστο τουριστά και να τον υποχρεώσω να ακούσει όλη την ιστορία γύρω από αυτό το σύνθημα. Τελικά επιταχύνω το βήμα και πνίγω την αναστάσωση μου με ένα πολύ καλό παγώτο που πουλάνε σε ένα στενό κοντά στην πλατεία Ελευθερίας.

Κάθομαι σε ένα πάρκο και σχεδόν τελειώνω τον Ταμπούκι. Η βόλτα συνεχίζεται και περνάω έξω από ένα μαγαζί που παίζουν οι Blues Wire! Σταματάω και ακούω 2-3 κομμάτια. Η ώρα του γυρισμού πλησιάζει. Στο ταξί προς τα έξω ο οδηγός κάνει επειδικτικά τον σταυρό του όταν περνάει μπροστά από ένα εκκλησάκι. Αμέσως μετά μπαίνει σε μια φουρκέτα με τρίτη ταχύτητα και 80 χλμ/ώρα σαν γνήσιος Κρητικός οδηγός. Φτάνω στον προορισμό μου και παίρνω μερικές βαθιές ανάσες στη δροσερή νύχτα. Αμέσως μετά αποτελειώνω τον Ταμπούκι.

Μια βδομάδα μετά και ένα μήνα πριν τις εκλογές

Saturday, May 12, 2012

2 comments


Αποτελέσματα 6ης Μαΐου


Δυσκολεύομαι να αποφασίσω από που να αρχίσω αυτό το κείμενο. Είδαμε, ακούσαμε και διαβάσαμε τόσα πολλά αυτή τη βδομάδα. Καταστροφολογίες, συκοφαντίες, πολιτικές αναλύσεις στα όρια του γελοίου από κονδυλοφόρους που φιγουράρουν τα ονόματά τους στις μισθοδοσίες υπουργείων και κρατικών οργανισμών. Και πολιτικούς ελιγμούς μερικοί από τους οποίους δεν πείθουν πια ούτε ενδιαφέρουν κανέναν. Η "αυτοδιάλυση" υποτίθεται του ΠΑΣΟΚ και η "επανίδρυσή" του με αρχηγό κάποιον 30άρη - ποιον άραγε, τον οργανωτή των πάρτυ της ΠΑΣΠ; - δεν έπαιξε ως σημαντική είδηση ούτε στα ΜΜΕ, ενώ φανταστείτε πόση κάλυψη θα είχε ένας αντίστοιχος ελιγμός μετά τις εκλογές του 2007 για παράδειγμα. Βρισκόμαστε στον αστερισμό της επανίδρυσης. Επανίδρυση του φιλελεύθερου χώρου, της κεντροαριστεράς, της κεντροδεξιάς κ.ο.κ. Ας δούμε λίγο τα αποτελέσματα των εκλογών. Προσπαθώ να θυμηθώ πότε άλλοτε έπεσα τόσο έξω σε πρόβλεψη εκλογικού αποτελέσματος. Μάλλον το 2000 όταν πίστευα πως το ΠΑΣΟΚ θα χάσει, αλλά εκεί είχε να κάνει μόνο με το πρώτο κόμμα. Εδώ είχαμε ανατροπή όλων των δεδομένων. Η εκλογική άνοδος του ΣΥΡΙΖΑ ήταν προφανής, αυτό που έκανε εντύπωση ήταν η κατανομή της ψήφου του. Ομολογώ πως έχω χάσει τελείως το κλίμα της επαρχίας και περίμενα τη συνηθισμένη συμπεριφορά των ψηφοφόρων εκεί. Πιο δικομματική ψήφος, πιο παραδοσιακή - με το ΚΚΕ να δεσπόζει στο χώρο της αριστεράς (εκτός από Θράκη και Κρήτη). Η πρωτιά στην Αθήνα δε μου έκανε εντύπωση αλλά το εύρος της διαφοράς από τη ΝΔ στο λεκανοπέδιο ήταν μια πολύ ευχάριστη έκπληξη. Η συντριβή του ΠΑΣΟΚ, ακόμα και στην Πάτρα, ήταν μία ακόμα έκπληξη. Σίγουρα η κατανομή της ψήφου προς τη Χρυσή Αυγή ήταν μια πολύ δυσάρεστη εξέλιξη, όσο χαλαρή και να ήταν μια τέτοια επιλογή - κάτι που θα αποδειχτεί πιστεύω σύντομα. Ασχέτως όλων των υπολοίπων θεμάτων προς συζήτηση, εδώ έχουμε ένα πραγματικό πρόβλημα. Οι ευθύνες των δύο πρώην μεγάλων κομμάτων και των ΜΜΕ είναι τεράστιες. Το ανέβασμα του μεταναστευτικού στην κορυφή της ατζέντας σε εποχές τέτοιας πολιτικής ρευστότητας μπορεί να είχε ως σκοπό τη συγκράτηση των νοικοκυραίων για να μην ψηφίσουν προς τα αριστερά όμως τελικά οδήγησε σε αυτό το ευτράπελο. Η ωμή βία απέναντι στην κοινωνία την τελευταία διετία οδήγησε το πιο καθυστερημένο κομμάτι της εκεί όπου η ωμή βία αποτελεί την αιχμή της πολιτικής δράσης - στην ακροδεξιά. Η λογική της εξίσωσης των πολιτικών άκρων - και μάλιστα τοποθετώντας τον ΣΥΡΙΖΑ στο ένα άκρο, ένα μετριοπαθές αριστερό κόμμα σε σχέση με το τί υπάρχει "αριστερότερά" του - νομιμοποίησε το άλλο άκρο. Σοκαρισμένος άκουσα ανθρώπους να δηλώνουν αναποφάσιστοι μεταξύ ΣΥΡΙΖΑ και Χρυσής Αυγής, μεταξύ ΔΗΜΑΡ και Χρυσής Αυγής, μεταξύ όποιου μπορείτε να φανταστείτε και Χρυσής Αυγής. Οι σκούπες, οι Αμυγδαλέζες, οι φωτογραφίες των ιερόδουλων, οι φράχτες κ.ο.κ. νομιμοποίησαν το λόγο του μίσους. Φυσικά υπάρχει και μερίδιο ευθύνης της άλλης πλευράς. Η άρνηση της αριστεράς να μιλήσει πάνω στο ζήτημα αυτό για να μη κατηγορηθεί για ρατσισμό δε βοηθάει καθόλου. Τώρα που φτάσαμε σε ένα στάδιο που μια αριστερή κυβέρνηση δεν αποτελεί ανέκδοτο και πηγή έμπνευσης μυθιστορημάτων αλλά ένα πιθανό ενδεχόμενο πρέπει ο αριστερός λόγος να καλύψει και τέτοια θέματα. Λύσεις υπάρχουν χωρίς απελάσεις, στρατόπεδα και ξερονήσια. Εφόσον υποστηρίζουμε πως δεν υπάρχουν μονόδρομοι στην οικονομία, πρέπει να περάσουμε το μήνυμα πως δεν υπάρχουν μονόδρομοι πουθενά. Ούτε διαζευκτικά διλήμματα τύπου απελάσεις ή εξαθλίωση της Αθήνας κατ' αντιστοιχία με το μνημόνιο ή χάος. Πρέπει επιτέλους να επανέρθει στην πολιτική ζωή και στο δημόσιο διάλογο κάτι που έχει εξαφανιστεί εδώ και πολλά χρόνια. Η αντίληψη δηλαδή πως υπάρχουν πολλές επιλογές σε όλα τα ζητήματα. Οικονομικά, νομικά, κοινωνικά.

"Ακυβερνησία", "υπευθυνότητα", εθνική "σωτηρία", ευρωπαϊκός δρόμος


"Ακυβερνησία είναι η κατάσταση κατά την οποία έστω και για λίγο δεν ανησυχείς για το τί θα αποφασίσει για σένα αυτός που σε κυβερνάει". Ξέρω-ξέρω αυτά τα αναρχοαυτόνομα δεν ταιριάζουν στις κρίσιμες στιγμές που βιώνει το έθνος το οποίο μαστίζεται από τους ανέμους και τις θύελλες σαν ακυβέρνητο καΐκι που το πήρε το ρέμα στα ανοιχτά. Το ελάχιστο "υπευθυνότητας" που απαιτείται είναι υποτίθεται να πράξει κανείς το παν για να βρεθεί κυβερνήτης όσο δυνατόν πιο σύντομα γιατί η επόμενη ριπή αέρα, το επόμενο μεγάλο κύμα, η επόμενη καταιγίδα μπορεί να οδηγήσει το σκάφος στο βυθό. Τί συμβαίνει όμως αν ο κυβερνήτης είναι τυφλός και κουφός, το πλήρωμα τον σιχαίνεται και οι μηχανικοί συστηματικά αγνοούν τις εντολές του εδώ και καιρό? Τι συμβαίνει όταν τα άλλα μεγάλα πλοία που πλέουν στην περιοχή δεν θέλουν να σώσουν τους επιβάτες και απλά πετούν ελάχιστες προμήθειες κάθε βδομάδα για να μην πεθάνουν όλοι από την πείνα? Ακυβερνησία είναι να βάλουμε αυτόν τον κυβερνήτη να ξεκουραστεί επιτέλους και να ψάξουμε για κάποιον άλλον, έστω και αν χρειαστεί να περάσουν λίγες μέρες μέχρι να βρεθεί? Είναι προφανές πια σε όλους πως το πρόβλημα για το σύστημα δεν είναι η "ακυβερνησία" αλλά το ενδεχόμενο ο επόμενος κυβερνήτης να μην είναι της αρεσκείας του. Υπεύθυνη στάση δεν αποτελεί το να ταΐζουμε έναν ασθενή στην εντατική μέχρι να πέσει σε κώμα από πολυοργανική ανεπάρκεια. Υπεύθυνη στάση είναι να προσπαθήσουμε να τον γιατρέψουμε και να του χαρίσουμε ποιοτική ζωή. Όσο ριψοκίνδυνο και αν κάποιοι νομίζουν ότι είναι αυτό. Πατριδοκάπηλοι και Ελλαδέμποροι μιλάνε για την εθνική σωτηρία, όταν το μόνο που θέλουν να "σώσουν" είναι αυτούς που τους ανέδειξαν. Να σώσουν τους τραπεζίτες από τις κρατικοποιήσεις - τζιζ - των "ιδρυμάτων" τους που έχουν φτάσει να αξίζουν δυο ξεροκόμματα στη χρηματιστηριακή αγορά και που τα κεφάλαιά τους - οι περιβόητες καταθέσεις του λαού - τζογάρονται συστηματικά σε αεριτζίδικα χρηματοπιστωτικά προϊόντα που καταρρέουν. Να σώσουν υποτίθεται μια αγορά που αποτελείται από εταιρείες που πουλάν υπηρεσίες η μία στην άλλη, υπηρεσίες που δε χρησιμοποιούν καν. Εταιρείες που δεν παράγουν τίποτα απολύτως και στελεχώνονται από ανθρώπους που η δουλειά τους περιορίζεται στο να προωθούν e-mail ο ένας στον άλλον. Υπεύθυνος δεν είναι αυτός που θέλει αυτή η κατάσταση να διατηρηθεί, αλλά αυτός που θέλει να ανατραπεί.

Αυτή η βδομάδα "ακυβερνησίας" αποτελεί το μεγαλύτερο χρονικό διάστημα κατά το οποίο δεν ακούμε και δε συζητάμε ιστορίες δυστυχίας εδώ και 3 χρόνια. Δε μαθαίνουμε για νέους φόρους και νέες περικοπές. Δεν ασχολούμαστε με αστέγους, αυτόχειρες, ανέργους και ρακοσυλλέκτες. Η πρώτη περίοδος κατά την οποία ο κόσμος συζητάει πολιτικά. Και είναι και η πρώτη περίοδος από τη μεταπολίτευση που έχουμε το ενδεχόμενο να ηττηθεί το σύστημα εναλλαγής στην εξουσία που μας έχει παγιδεύσει εδώ και 40 χρόνια. Αυτό το τελευταίο στοιχείο αν μπει σε μια ζυγαριά, τότε ό,τι και να βάλει κανείς στην άλλη πλευρά δε μπορεί να το ισοσκελίσει. Το ομόλογο που λήγει, η έβδομη δόση - ή μήπως όγδοη, χάσαμε το μέτρημα - ακόμα και αυτή η περιβόητη ευρωπαϊκή πορεία της χώρας - η οποία παρά τα όσα ύπουλα διαρρέει το σύστημα, δε φαίνεται να κινδυνεύει τελικά - όταν ζυγίζονται με την απελευθέρωση από το ΠΑΣΟΚ και τη ΝΔ, φαντάζουν πολύ ελαφριά. Γι αυτούς τους λόγους στύβω το μυαλό μου για να κατανοήσω αυτούς που κατηγορούν τον ΣΥΡΙΖΑ επειδή δε δέχτηκε να συμμετέχει σε κυβέρνηση συνεργασίας με τους παρόντες κοινοβουλευτικούς συσχετισμούς δίνοντας έτσι ένα σωσίβιο σωτηρίας σε αυτό το σύστημα. Απορώ πώς δεν καταλαβαίνουν ότι η δυνατότητα των 149 βουλευτών του ΠΑΣΟΚ και της ΝΔ να καταψηφίζουν οποιοδήποτε νομοσχέδιο εκβιάζοντας θα οδηγούσε μια αξιοπρεπή κυβέρνηση σε εκλογές ούτως ή άλλως. Ακόμα κι έτσι η χώρα θα παρέμενε ακυβέρνητη για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα σε σχέση με το να γίνουν εκλογές τώρα. Επίσης δεν καταλαβαίνω κάποιους που ενώ λοιδορούν με χυδαιότητες όπως "Τσίριζα" γιατί θέτουν ξαφνικά ως προϋπόθεση τη συμμετοχή του Τσίριζα σε μια τέτοια προσπάθεια. Τα φτωχά μαθηματικά μου λένε πως κάτι τέτοιο δεν είναι απαραίτητο. Και αν χωρίς τον Τσίριζα κάτι τέτοιο θεωρούν πως στερείται λαϊκής νομιμοποίησης τότε ας δουν επιτέλους γύρω τους πως ο κόσμος δε θέλει να υπάρχει το ΠΑΣΟΚ και η ΝΔ στην επόμενη κυβέρνηση. Αν νομίζουν ότι θέλει μπορούμε να πάμε σε εκλογές να το διαπιστώσουμε. Σε τελική ανάλυση, αν ο ΣΥΡΙΖΑ είναι ανεύθυνος, θα καταστρέψει τη χώρα, είναι ακραίος, λαϊκίζει και θα μας βγάλει από το Ευρώ, τότε γιατί δεν προχωρούν χωρίς αυτόν?

Στρατηγική της νίκης για τις επόμενες εκλογές

Διασκεδάζω διαβάζοντας ότι δε θα αλλάξει τίποτα αν ξαναγίνουν εκλογές. Πιστεύω πως αν τελικά γίνουν θα έχουμε τις πιο απότομες αλλαγές των εκλογικών ποσοστών όλων των κομμάτων που έχουν παρατηρηθεί από το 1981 και μετά. Είτε προς τη μία είτε προς την άλλη κατεύθυνση. Το μεγάλο ερώτημα είναι ποια πρέπει να είναι η ρητορική του ΣΥΡΙΖΑ μέχρι την 10η ή την 17η του Ιούνη ώστε αυτές οι ραγδαίες μεταβολές να είναι υπέρ του και κατά του δικομματικού συστήματος που βρίσκεται σε αγωνιώδη άμυνα. Θα επιστρατευτούν τα πάντα εναντίον του και αυτό φάνηκε την περασμένη βδομάδα. Απειλές περί δραχμής - ποιοι γίνονται τώρα δραχμολάγνοι αναρωτιέμαι - Σοβιετίες και Κούβες της Μεσογείου, Ευρωπαίοι "αξιωματούχοι" που δηλώνουν την ανησυχία τους. Το καλό είναι πως όλα αυτά δεν περνάνε και πολύ, καθώς αυτοί που τα λένε είναι τελείως απαξιωμένοι από την κοινωνία. Αυτό που με ανησυχεί είναι μια στημένη εσωτερική στάση πληρωμών στην αλλαγή του μήνα. Ναι, τους έχω ικανούς να μην πληρώσουν μισθούς και συντάξεις στις αρχές Ιουνίου ως το τελευταίο τους χαρτί. Αυτό άλλωστε είναι το ανάλογο του πραξικοπήματος τον 21ο αιώνα, μια λογιστική εκτροπή. Το μεγάλο πλεονέκτημα της αριστεράς είναι πως για πρώτη φορά στην μεταπολιτευτική εκλογική ιστορία, η πόλωση λειτουργεί υπέρ της. Το διαχρονικό επιχείρημα "ψηφίστε μας για να μη βγουν αυτοί" έρχεται σαν μπούμερανγκ να τιμωρήσει αυτούς που το εμπνεύστηκαν από το 1985 και μετά.

Ψηφίστε ΣΥΡΙΖΑ, λοιπόν, για να μην έχετε τον καουμπόυ Χρυσοχοΐδη και τα στρατόπεδα συγκέντρωσής του, να μη βλέπετε άρρωστα δυστυχισμένα πλάσματα να διαπομπεύονται, να μην έχετε το Λοβέρδο υπούργο υγείας και τα νοσοκομεία χωρίς γάζες, να μην περνάνε οι ανάπηροι επιτροπές ελέγχου που συνεδριάζουν στο δεύτερο όροφο ενός κτιρίου με απότομες σκάλες και μικρά ασανσέρ στις οποίες τους ζητάνε να αποδείξουν πως δε μπορούν να περπατήσουν, να μην έχετε τον Βορίδη και τον Άδωνη. Για να καταργηθεί η υποχρεωτική θητεία, να νομιμοποιηθεί ο γάμος των ομοφυλοφίλων, να μη μένουν φτωχοί άνθρωποι χωρίς νερό και ρεύμα, σχολεία χωρίς θέρμανση, για να μη λιποθυμάνε παιδιά στα σχολεία, για να χωριστεί το κράτος από την εκκλησία, για να μην ξοδεύονται τόσα λεφτά σε όπλα. Ψηφίστε ΣΥΡΙΖΑ για να μη βγουν πάλι αυτοί. Αν όλα αυτά μοιάζουν με λαϊκισμό σε μερικούς ας είναι. Ας μη χαθεί αυτή η ευκαιρία. Όπως και να καταλήξει μετά, η σύγκριση με το παρελθόν θα είναι συντριπτική. Ας απελευθερωθούν επιτέλους οι πολιτικές και κοινωνικές δυνάμεις που βρίσκονταν σε λήθαργο τόσα χρόνια και ας κάνουν αυτό το βήμα.



Πρόβλεψη εκλογικού αποτελέσματος

Friday, May 4, 2012

4 comments
ΝΔ   25-27
ΠΑΣΟΚ   17-18
ΣΥΡΙΖΑ   14-15
ΚΚΕ   11-12
Καμμένος   7-8
ΔΗΜΑΡ   6-6.5
Χρυσή Αυγή   4.5-5
Οικολόγοι   3+
ΛΑΟΣ    3-
ΔΗ.ΣΥ.   2-2.5
ΑΝΤΑΡΣΥΑ  1.5-2
Δράση/ΦΙΣ   1-1.5
ΟΧΙ-ΕΠΑΜ <1
Κοινωνική Συμφωνία <0.5
Το ΠΑΣΟΚ καταρρέει στη Β'Αθηνών και γενικά σε περιοχές που έχουν αγριέψει πολύ τα πράγματα
Η ΝΔ έχει την πιο φυσιολογική κατανομή ψήφων πανελλαδικά εκτός από την Κρήτη όπου εξαφανίζεται
ΣΥΡΙΖΑ πολύ δυνατός σε Α-Β' Αθήνας και Πειραιά, έχει πρόβλημα σε Θράκη και παραδοσιακά δικομματικά κάστρα (Λακωνία, Ευρυτανία, Καστοριά κ.ο.κ.)
ΚΚΕ τη γνωστή του κατανομή. Χαμηλά σε Κρήτη-Θράκη, ψηλά σε Θεσσαλία-Νησιά
Καμμένος πολύ δυνατός στην Β'Αθηνών, πρόβλημα στην επαρχία
ΔΗΜΑΡ έχει πρόβλημα στην Αθήνα και σε περιοχές που έχουν αγριέψει τα πράγματα. Δυνατή σε Θράκη, Θεσσαλονίκη (όπου έχει πάρει όλα τα στελέχη από τον ΣΥΡΙΖΑ).
Χρυσή Αυγή θριαμβεύει σε Α'Αθήνας, Β'Πειραιά, Πελοπόννησο, Ε.Τ ενστόλων, περιοχές απόστρατων, Εύβοια. Μεγάλα προβλήματα σε Κρήτη, Θράκη και μικρές πόλεις
Η ΑΝΤΑΡΣΥΑ δεν υπάρχει στην επαρχία, όπως και η ΔΡΑΣΗ.
ΔΗΣΥ πολύ ψηλά στην Κρήτη, έχει πρόβλημα στη Β.Ελλάδα.
Κοινωνική Συμφωνία θα εμφανιστεί μόνο σε Α'Θεσσαλονίκης και Α-Β'Αθήνας


  

Χρυσή Αυγή - μια εκ του κοινοβουλίου νομιμοποίηση

Thursday, May 3, 2012

0 comments
- Θα μπουν και θα ξεσκεπάζουν σκάνδαλα
- Θα ταρακουνηθεί το σύστημα
- Θα βοηθάνε τον κόσμο στις γειτονιές

Έχω μιλήσει με 3 ανθρώπους που θα ψηφίσουν Χρυσή Αυγή σε αυτές τις εκλογές, ενώ γνωρίζω και άλλους τόσους από τον "ευγενή" χώρο του Αθηναϊκού σκακιού. Κανείς από την πρώτη κατηγορία δεν προχώρησε σε ξενοφοβικό λόγο για να δικαιολογήσει την επιλογή του αυτή - και αυτό μου έκανε μεγάλη εντύπωση. Η Χρυσή Αυγή μαζεύει ψήφους από πολύ ετερόκλιτες ομάδες πληθυσμού και για πολύ πιο ποικίλους λόγους από αυτούς που θα φανταζόμασταν. Ψήφο διαμαρτυρίας, δεξιά ψήφο τιμωρίας προς τη ΝΔ - όσο κομμάτι της άφησε ο Καμμένος, νεανική ψήφο - προχώ και αλήτικη υποτίθεται. Και αν δεν έχουμε κάποιο απρόοπτο μέχρι την Κυριακή - κάποια δολοφονία του λάθος ανθρώπου για παράδειγμα - τη Βουλή που θα προκύψει στις 7/5 θα την "κοσμούν" νεοναζί. Ενδιαφέρον θα έχει βέβαια να δούμε ποιοι θα εκλεγούν τελικά καθώς λόγω της διασποράς αυτής δε νομίζω πως θα επιτύχει η οργάνωση να σταυροδοτήσει αυστηρά αυτούς που θα ήθελε. Ας παρακάμψουμε τις δύσκολες στιγμές που θα ζήσουμε - και κυρίως που θα ζήσουν οι μετανάστες συμπολίτες μας την Κυριακή τη νύχτα στους δρόμους του κέντρου της Αθήνας - και ας προσπαθήσουμε να φανταστούμε την μετεκλογική κοινοβουλευτική Χρυσή Αυγή.

Και εδώ υπάρχουν σοβαρές δυσκολίες. Μπορούμε να φανταστούμε αυτούς τους τύπους στα τηλεοπτικά πάνελ να παίζουν με τους κανόνες του συστήματος των ΜΜΕ? Ή μέσα στη Βουλή να συμπεριφέρονται σύμφωνα με το πρωτόκολλο? Θα τολμήσω να πω πως ναι! Θεωρώ πως θα δούμε μια πιο ήπια Χρυσή Αυγή μετά τις εκλογές και ίσως το σκληρό κομμάτι της - αυτό του δρόμου - όντας πια ισχνή μειοψηφία σε σχέση με τον αριθμό των ψηφοφόρων της οργάνωσης, να φεύγει και να δημιουργεί μια ομάδα κρούσης που ως όπλο στρατολόγησης θα κατηγορεί τους γραβατοφορεμένους της Βουλής σαν προδότες. Γιατί αν συνεχίσουν σε δημόσιο πλέον βήμα όπως το πηγαίνουν κατά τη διάρκεια της προεκλογικής περιόδου, το σύστημα - ναι ακόμα κι έτσι όπως έχει καταντήσει σήμερα - θα επιλέξει τους εισαγγελείς επιδιδόμενο ταυτόχρονα σε καταμέτωπη προπαγανδιστική επίθεση εναντίον τους. Εκτιμώ πως η Χρυσή Αυγή έχει χάσει κατά τη διάρκεια αυτών των δύο εβδομάδων προεκλογικής περιόδου παραπάνω από 1% του ποσοστού της. Σε μια κανονική προεκλογική περίοδο ενάμιση μήνα μπορεί και να μην άντεχε πάνω από το 3%. Όπως και να χει το ζήτημα Χρυσή Αυγή είναι η μαύρη σελίδα αυτών των κατά τα άλλα πολύ διασκεδαστικών εκλογών.

Κόμματα, διαχωρισμοί, συνεργασίες, διασπάσεις

Wednesday, May 2, 2012

1 comments

Πριν 10 μέρες είχα πολλές σκόρπιες σκέψεις για το ζήτημα των εκλογών αυτών. Στην πορεία δυσκολεύτηκα αρκετά τόσο επειδή είναι πολύ ρευστό το σκηνικό όσο και λόγω της επικαιρότητας. Αμυγδαλέζα, οροθετικές εκδιδόμενες γυναίκες που διαπομπεύονται με πρόσχημα τη δημόσια υγεία, η Εθνική Τράπεζα που ακυρώνει τις κάρτες ανάληψης πελατών της και άλλα πολλά που μπορεί να μη σχετίζονται άμεσα με τις εκλογές και τα κόμματα που συμμετέχουν σε αυτές αλλά επηρεάζουν σαφώς τη στάση που κρατάει κάποιος μπροστά στις εκλογές και το ενδεχόμενο μετεκλογικό τοπίο.

Αλλά ας πάμε στα κόμματα. Όπως έγραψα στο προηγούμενο ποστ και νομίζω πως είναι προφανές στον καθένα που δε φοράει παρωπίδες, τα διάφορα δίπολα - παλιά ή καινούρια - που επιστρατεύονται για να διαχωρίσουν τις πολιτικές δυνάμεις δεν έχουν και πολύ νόημα σήμερα. Θα έλεγα μάλιστα πως είναι μάλλον επικίνδυνο να σκέφτεται και να αναλύει κανείς μέσω αυτών. Ο άξονας αριστεράς-δεξιάς είναι ένα αστείο απολίθωμα του παρελθόντος όπως και να το δει κανείς. Άλλωστε, "Το αριστερό σου αφεντικό πατίνι σε έχει κάνει και ύστερα σου λέει πως φταίνε οι Αμερικάνοι" αλλά όχι μόνο γι αυτόν το διαχρονικό λόγο. Πώς μπορεί να είναι αριστερό ένα κόμμα για παράδειγμα που θεωρεί την ομοφυλοφιλία κουσούρι, ή ένα άλλο να φιλοξενεί ανθρώπους στα ψηφοδέλτιά του που θεωρούν τις διαδηλώσεις ενοχλητικές ή τέλος - για να μην κατηγορηθώ για μεροληψία - ένα τρίτο να οδύρεται στη βουλή πως "αφελληνίσατε τον ΟΤΕ!" και να καίει σημαίες του Βελγίου (sic) αντιστεκόμενο στην αγορά του OTE από την Deutsche Telekom. Σωστές ή λάθος οι παραπάνω απόψεις (κατά τη γνώμη μου λάθος φυσικά), το σίγουρο είναι πως δεν ταιριάζουν στην παραδοσιακή έννοια του αριστερού. Κακά τα ψέμματα μετά το 1989 - όποια άποψη και να έχει κανείς για το ανατολικό μπλοκ και τη Σοβιετική Ένωση - το τί εστί δεξιά και τί αριστερά είναι πολύ θολό.

Έχουμε και τον φιλελευθερισμό - πολύ δημοφιλής καραμέλα τόσο από τους θιασώτες του όσο και από τους επικριτές του. Φιλελεύθεροι ήταν αυτοί που το Δεκέμβρη του 2008 ζητούσαν την παρέμβαση του στρατού - από την άλλη ο ΣΥΡΙΖΑ είναι αυτός που παραδοσιακά υποστηρίζει τις ιδιαίτερες κοινωνικές ομάδες, αν χαρακτηρίσεις όμως ως φιλελεύθερο τον μέσο οπαδό του θα βγάλει καντήλες. Θα μου πείτε η λέξη φιλελευθερισμός πια χρησιμοποιείται μόνο στα οικονομικά. Και εκεί όμως οι αντιφάσεις είναι έντονες. Η σχολή του Σικάγο μιλάει και για αρνητική φορολογία, για κουπόνια εκπαίδευσης και περίθαλψης και αυτά ένας νεοφιλελεύθερος του σήμερα τα θεωρεί κρατισμό, ενώ τα τελευταία χρόνια οι φιλελεύθεροι είναι αυτοί που προκαλούν αυτήν την τεράστια φορολογική λαίλαπα για να συνεχίζουν να ταΐζουν ένα δημόσιο χρέος-μαύρη τρύπα. Η έννοια της ελεύθερης αγοράς αντιφάσκει με τα κλειστά σύνορα, αφού η σκληρή στάση στο μεταναστευτικό αποτελεί πολύ έντονη παρέμβαση των κρατών στη λειτουργία της οικονομίας - για προφανέστατους λόγους που κανείς όμως δεν αναφέρει στα περισπούδαστα τηλεοπτικά πάνελ.

Το δίπολο όμως που κυριαρχεί στη χώρα αυτό τον καιρό είναι μεταξύ μνημονιακών και αντιμνημονιακών. Θαρρείς και το μνημόνιο ήταν ένα ουρανοκατέβατο οικονομικίστικο κατασκεύασμα που μας ήρθε από το πουθενά λόγω κακής διαχείρισης. Τεράστιες αντιφάσεις βρίσκουμε και εδώ. Από τραγελαφικές περιπτώσεις τύπου Καζάκη που η οικονομική του ανάλυση τον οδήγησε στους κόλπους της... εκκλησίας, τον Καμμένο που το πολιτικό του πρόγραμμα είναι πιο φιλομνημονιακό από αυτό του ΠΑΣΟΚ ή τον ΣΥΡΙΖΑ που προσπαθώντας να αποκρούσει τις κατηγορίες για "Αλβανοποίηση" αρχίζει και ψελλίζει αστειότητες περί 3ετούς αναβολής πληρωμών όταν όμως οι άλλοι μιλάνε για επαναδιαπραγμάτευση (π.χ. η ΔΗΜΑΡ) σπεύδει να τους σαρκάσει, θαρρείς και μια 3ετής αναβολή πληρωμών μπορεί να προέρθει με διαφορετικό τρόπο. Η ουσία είναι πως καμία πολιτική δύναμη δεν τολμάει σε μια τόσο σύντομη προεκλογική περίοδο να περιγράψει πώς ακριβώς θα είναι τα πράγματα με το μνημόνιο, το Ευρώ, την ΕΕ και το ΔΝΤ ή από την άλλη χωρίς αυτά. Κανείς δεν τολμάει να πει πως αυτά πάνε μαζί, δε διαχωρίζονται και πως είτε καταλήξουμε στη μία κατάσταση είτε στην άλλη θα είμαστε υποχρεωμένοι να πάμε με αυτές τις επιλογές για δεκαετίες.

Θα επιχειρήσω έναν αρκετά αυθαίρετο διαχωρισμό όπως και μερικές μετεκλογικές προβλέψεις. Μέσα στο μυαλό μου οι πολιτικές δυνάμεις χωρίζονται σε στατικές και δυναμικές. Τις στατικές τις θεωρώ πολιτικά τελειωμένες και πιστεύω πως θα κάνουν ό,τι περνάει από το χέρι τους για τη διατήρηση της παρούσας κατάστασης γιατί οποιαδήποτε άλλη θα τις εξαφανίσει από το χάρτη. Εδώ τοποθετώ το ΚΚΕ, το ΠΑΣΟΚ, τη ΝΔ και το ΛΑΟΣ. Αυτοί πιστεύω πως θα μείνουν ως έχουν και στην πραγματικότητα αυτά που λένε και θα λένε από δω και μπρος είναι άνευ σημασίας. Για το ΠΑΣΟΚ και τη ΝΔ μάλιστα πιστεύω πως αν σε κάποια φάση χάσουν την εξουσία και άρα την πρωτοφανή υποστήριξή τους από τα ΜΜΕ θα διαλυθούν αμέσως. Δεν έχουν τοπικές οργανώσεις, ούτε οικονομικούς πόρους αν φύγουν από τη μέση αυτοί που τους τα σπρώχνουν γιατί έχουν να λαμβάνουν στα πλαίσια της διαχείρισης της εξουσίας. Το ΛΑΟΣ τζόγαρε και έχασε με την κυβέρνηση Παπαδήμου ενώ δε θα είναι πια ο εκφραστής της ακροδεξιάς μετά την 6η Μαΐου. Ενώ το ΚΚΕ είναι αδύνατον εξ ορισμού να αλλάξει. Όντως λοιπόν θεωρώ πως βρισκόμαστε στο τέλος της μεταπολίτευσης αφού οι 3 πυλώνες της δεν μπορούν να ανταπεξέρθουν στις εξελίξεις.

Στα δύσκολα τώρα. Κοιτώντας τα ψηφοδέλτια των υπολοίπων πιστεύω πως κανείς τους δε θα καταφέρει να αποφύγει διασπάσεις. Ο ΣΥΡΙΖΑ θα χάσει το αριστερίστικο κομμάτι του μόλις κληθεί να διαχειριστεί τα μεγάλα ποσοστά του, η ΔΗΜΑΡ πιστεύω ότι θα έχει πολύ ανομοιογενή κοινοβουλευτική ομάδα, κομμάτι της οποίας θα περάσει σχετικά γρήγορα στο στρατόπεδο της συγκυβέρνησης που θα προκύψει, ενώ ένα άλλο βλέποντας τον ΣΥΡΙΖΑ απαλλαγμένο από τα γκρουπούσκουλα που κουβαλάει, θα επιχειρήσει να ξανάρθει σε επαφή μαζί του, ο Καμμένος δε μπορεί να με πείσει πως μπορεί να παραμείνει στο σκηνικό τόσο δυνατός ενώ η Χρυσή Αυγή θα διασπαστεί σε εθνικιστές του σουγιά και εθνικιστές της γραβάτας γιατί με το προφίλ που έχει σήμερα δε μπορεί να σταθεί σε δημόσιο βήμα. Τέλος, πιστεύω πως θα προκύψει και ένα κόμμα στα πρότυπα των Ευρωπαίων Φιλελευθέρων που μπορεί να βρει στελέχη από τη ΔΗΣΥ, τη ΔΡΑΣΗ, τη Φιλελεύθερη Συμμαχία, ακόμα και τη ΔΗΜΑΡ ή τους Οικολόγους και θα προτείνει μια λογική διαχείριση των πραγμάτων με τη βοήθεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του ΔΝΤ. Ριψοκίνδυνες οι προβλέψεις αλλά αλλιώς τί νόημα θα είχε. Το ότι βραχυπρόθεσμα θα έχουμε μια συγκυβέρνηση ΠΑΣΟΚ-ΝΔ με όσες τσόντες χρειαστούν από δίπλα είναι προφανές, αλλά οι κοινωνικές συνθήκες θα είναι τέτοιες που δε θα μπορεί να σταθεί - ειδικά με το πολιτικό προσωπικό που θα έχει, πάνω-κάτω το ίδιο που έχουμε φάει στη μάπα τόσα χρόνια.

Η δική μου άποψη - που έχει παρατεθεί πολλάκις στο παρόν ιστολόγιο - δεν έχει αλλάξει. Συνεχίζω να θεωρώ την παραμονή στην ΕΕ καταστροφική και δεν πιστεύω πως μια πολιτική επαναδιαπραγμάτευσης θα έχει κάποιο αποτέλεσμα. Θεωρώ άκρως ουτοπικό να ελπίζει κανείς στη  βοήθεια του Ολάντ αύριο και του SPD μεθαύριο. Η Ευρώπη αργά ή γρήγορα θα αναγκαστεί να λύσει το πρόβλημα Ελλάδα με σκληρό τρόπο. Ή εναλλακτικά να βουλιάξει κάτω από μια ενδημική κρίση χρέους σε όλη την περιφέρειά της. Ο πολιτικός χώρος από τον οποίο προέρχομαι έχει την αποχή από τις εκλογές ως βασική και πάγιά του θέση. Αυτή τη φορά ακούγονται και άλλες φωνές - κυρίως προς υποστήριξη του ΣΥΡΙΖΑ (χωρίς αυταπάτες όπως χαρακτηριστικά λέγεται) ή ακόμα και της ΑΝΤΑΡΣΥΑ (παρά τις εχμ.. πολιτισμικές διαφορές). Φυσικά οι εκλογές δεν είναι παρά μια στιγμή μέσα σε μια κατάσταση που απαιτεί από όσους θεωρούν εαυτούς πολιτικοποιημένα όντα συνεχή επαγρύπνηση και δράση. Το σίγουρο είναι πως κάποτε στο μέλλον θα κληθούμε να απαντήσουμε στην ερώτηση "Εσύ τί έκανες το 2012?". Ελπίζω οι περισσότεροι από μας να μην ντρεπόμαστε για την απάντησή μας.

Προς τις εκλογές Ι

Saturday, April 21, 2012

2 comments
Υπάρχουν πολλοί τρόποι να αναλύσει κανείς και να τοποθετήσει σε άξονες ή καρτεσιανά σχήματα το σύνολο ή μέρος των πολιτικών δυνάμεων που διεκδικούν την ψήφο αυτών που διατηρούν πολιτικά δικαιώματα σε αυτή τη χωρά στις εκλογές που θα γίνουν στις 6 Μαΐου. Δεξιά-αριστερά, μνημονιακοί-αντιμνημονιακοί, κρατιστές-φιλελεύθεροι, μεταρρυθμιστές και μη, υπεύθυνοι-ουτοπιστές και συνδυασμοί τέτοιων ταξινομήσεων, όπως το πολυσυζητημένο - τουλάχιστον στο διαδίκτυο - καρτεσιανό σύστημα αξόνων στο οποίο οριζοντίως ορίζεται η τοποθέτηση στον άξονα δεξιάς-αριστεράς και καθέτως η τοποθέτηση σε έναν εξίσου θολό κατά τη γνώμη μου άξονα, εξουσιαστής-φιλελεύθερος (με την κλασσική έννοια του φιλελευθερισμού), όπως στο http://www.politicalcompass.org αλλά και σε μια ελληνική εκδοχή του που αποπειράται να τοποθετήσει και τα ελληνικά κόμματα στο σχήμα αυτό.

Εκτός από αυτά τα σχήματα που μπορεί κάποιος να χρησιμοποιήσει - πάντα με μια δόση σκεπτικισμού -  για να κατανοήσει το τί συμβαίνει, καλό θα ήταν να λάβει υπόψην του και δύο ακόμα στοιχεία. Το πρώτο αφορά όσους κατοίκους αυτής της χώρας στερούνται πολιτικών δικαιωμάτων και το δεύτερο έχει να κάνει με την ατζέντα της προεκλογικής περιόδου, μια ατζέντα που εδώ και πολλά χρόνια διαμορφώνεται αποκλειστικά από τα πλήρως ελεγχόμενα μέσα μαζικής ενημέρωσης. Αυτή είναι η πρώτη προεκλογική περίοδος κατά την οποία αυτά τα δύο στοιχεία συνδυάζονται - για ευνόητους λόγους - και έτσι στην ατζέντα μπαίνει πρώτο-πρώτο το ζήτημα των λεγόμενων "λαθρομεταναστών". Στην πραγματικότητα, η διαχείριση ενός συνόλου ανθρώπων που στερούνται πολιτικά δικαιώματα και κάθε τρόπο παρέμβασης στα πολιτικά πράγματα. Καλούμαστε οι έχοντες δικαίωμα ψήφου να επιλέξουμε βάση του πώς πρέπει να αντιμετωπιστούν αυτοί οι άνθρωποι από το ελληνικό κράτος. Σαν να μιλάμε για την αντιμετώπιση ενός φυσικού φαινομένου όπως οι σεισμοί και οι πυρκαγιές. Όλο αυτό δείχνει και το νόημα ενός αιτήματος μέρους της αριστεράς για νομιμοποίηση όλων των κατοίκων αυτής της χώρας, όπως και το γιατί η κυριαρχία το απορρίπτει χωρίς δεύτερη σκέψη παρότι θα είχε και κάποιες πολύ ευνοϊκές γι αυτήν - κυρίως στον οικονομικό-λογιστικό τομέα - συνέπειες. Η τυχόν δυνατότητα αυτών των ανθρώπων να επιλέξουν - έστω και μέσω της ψήφου - τις κατευθύνσεις της μεταναστευτικής πολιτικής θα αφαιρούσε τη δυνατότητα στο κυρίαρχο σύστημα να χρησιμοποιήσει αυτό το ζήτημα τοποθετώντας το στην κορυφή της προεκλογικής ατζέντας, βγάζοντας έτσι από τη μέση μια σειρά θεμάτων προς συζήτηση που θα ήταν πολύ δυσάρεστα γι αυτήν.

Σε επόμενα αρθράκια μέχρι τις εκλογές θα επιχειρήσω να γράψω τις σκέψεις μου πάνω στα εξής:
  1. Στατικά κόμματα εναντίον δυναμικών κομμάτων (συνεργασίες και διασπάσεις μετά την 6η Μαΐου)
  2. Χρυσή Αυγή - μια εκ του κοινοβουλίου νομιμοποίηση
  3. Ένα φάντασμα πλανιέται πάνω από τη χώρα - το φάντασμα της ακυβερνησίας
  4. Η οικονομική ζωή. Ρευστότητα, κατοικία, ατομικές επιχειρήσεις.