Η αξία της ανθρώπινης ζωής - Οι κάμερες τα ξέρουν όλα - "Συλλογική ευθύνη", το τελευταίο καταφύγιο των ηλιθίων

Αυτές τις ημέρες διαβάζω μια ιστορία του πρώτου παγκόσμιου πολέμου του G.J.Meyer. Από τους δύο παγκόσμιους πολέμους, ο πρώτος, ο "Μεγάλος Πόλεμος" όπως έχει μείνει στην ιστορία, είναι αυτός για τον οποίον γνωρίζουμε τα λιγότερα. Ίσως γιατί ήταν ο πόλεμος που σχεδόν κανείς από τους εμπλεκόμενους δεν ήθελε και παρόλα αυτά μέσα από τραγικά διπλωματικά λάθη και προσωπικά κίνητρα αξιωματούχων από όλες τις πλευρές, έγινε αναπόφευκτος. Ίσως γιατί δεν υπήρχε κάποιος σαν τον Χίτλερ να αναλάβει το ρόλο του κακού, ίσως γιατί δεν είχε τις ιδεολογικές προεκτάσεις που είχε ο δεύτερος παγκόσμιος πόλεμος. Και φυσικά ένας ακόμη λόγος είναι το γεγονός πως η Ελλάδα σχεδόν δε συμμετείχε - προσχώρησε στις συμμαχικές δυνάμεις της Αντάντ προς το τέλος του πολέμου - αρκετά οπορτουνιστικά θα έλεγε κανείς, ενώ το 1940 ήταν το θύμα της επέλασης των Ναζί που κατέκτησαν ολόκληρα τα Βαλκάνια. Αν έπρεπε κάποιος να διαλέξει την ιστορική στιγμή κατά την οποία μηδενίστηκε η αξία της ανθρώπινης ζωής, ο πόλεμος αυτός φαντάζει ως η πιο ταιριαστή επιλογή. Ήταν ο τελευταίος πόλεμος της ιστορίας που δεν μπορούσε να πολεμηθεί στον αέρα και - το κυριότερο - ένας πόλεμος κατά τον οποίον τα αμυντικά όπλα ήταν πολύ πιο εξελιγμένα και αποτελεσματικά από τα επιθετικά. Αυτό το τελευταίο γεγονός - που σήμερα με τη ματιά του ιστορικού είναι προφανές - άργησαν να το συνειδητοποιήσουν οι στρατηγοί των αντιμαχόμενων παρατάξεων, με αποτέλεσμα - κυρίως οι Γάλλοι που ακολουθούσαν το δόγμα της διαρκούς επίθεσης - να οδηγούν εκατοντάδες χιλιάδες στρατιώτες τους στη σφαγή, διατάζοντάς τους να προελαύνουν πεζοί απέναντι σε οπλοπολυβόλα που τους θέριζαν άκοπα. Οι αριθμοί είναι τρομακτικοί και οι συνθήκες μάχης ακραίες. Το βιβλίο - που δεν έχει μεταφραστεί - προτείνεται ανεπιφύλακτα σε όσους ενδιαφέρονται για αυτήν την τραγωδία. Η ειρωνεία είναι πως όλο αυτό άρχισε με μια τυχαία δολοφονία από φανατικούς Σέρβους εθνικιστές ενός ανθρώπου - στα χαρτιά διαδόχου του θρόνου της Αυστρο-ουγγρικής αυτοκρατορίας - που είχε πρακτικά αποκληρωθεί από τον οίκο των Αψβούργων λόγω του γάμου του με μια "κοινή θνητή". Μια δολοφονία της οποίας την ακύρωση είχαν διατάξει οι εγκέφαλοι που βρισκόντουσαν από πίσω της, αφού όμως είχαν πια χάσει τον έλεγχο της ομάδας που θα την εκτελούσε.

Χθες τα ξημερώματα, στη γειτονιά που κατοικώ στο κέντρο της Αθήνας, μια άλλη τυχαία δολοφονία - μια ληστεία στο δρόμο από τις πολλές που συμβαίνουν που ξέφυγε από τα συνηθισμένα - χρησιμοποιείται από την ακροδεξία για να επεκτείνει τα σύνορα των περιοχών που ελέγχει προς την πλατεία Βικτωρίας. Αυτός ο στόχος είναι γνωστός εδώ και καιρό, είχαν γίνει απόπειρες να στηθούν συνελεύσεις υποτιθέμενων "αγανακτισμένων κατοίκων" για να μετατραπεί η περιοχή αυτή σε έναν νέο Άγιο Παντελεήμονα. Το έδαφος είναι έτσι κι αλλιώς εύφορο, αυτή η δολοφονία όμως μπορεί να λειτουργήσει ως καταλύτης, καθώς πήρε πολύ μεγάλη δημοσιότητα και σόκαρε πολύ κόσμο που απέχει αρκετά από το να χαρακτηρίζεται ακροδεξιός. Ίσως γιατί σε αντίθεση με τα προηγούμενα θύματα από ληστείες στο κέντρο της Αθήνας - έναν Πολωνό στην αντίθετη πλευρά της πλατείας και έναν ηλικιωμένο λαχειοπώλη μπορώ να θυμηθώ πρόχειρα - ο άνθρωπος αυτός κατοικούσε στο κέντρο από επιλογή (όπως αρκετοί από εμάς) και όχι από ανάγκη. Ήταν υψηλού εισοδήματος, πετυχημένος επαγγελματικά και το κυριότερο - σαν μέσα από Αρχαία Ελληνική Τραγωδία - ετοιμαζόταν να μεταφέρει την ετοιμόγεννη σύζυγό του στο μαιευτήριο όταν μια τσάντα που κουβαλούσε υποσχόταν αρκετά στους δολοφόνους του ώστε να ρισκάρουν αυτή τη ληστεία. Η αξία της δικής του ζωής αποδείχτηκε μεν μικρότερη των εν δυνάμει λαφύρων που κουβαλούσε, για την ελληνική κοινωνία όμως αρκετά μεγαλύτερη από τη ζωή του λαχειοπώλη, ο οποίος μάλιστα χτυπήθηκε μέσα σε ένα λεωφορείο(!) στην οδό Σόλωνος και ενώ αιμορραγούσε κανείς από τους επιβάτες δεν τον βοήθησε, ούτε ο οδηγός κάλεσε ασθενοφόρο, μέχρι που αποβιβάστηκε(!) και πέθανε λίγη ώρα αργότερα στο πεζοδρόμιο. Συνεχίζοντας τη μακάβρια αυτή διαδικασία σύγκρισης, φτάνουμε στον πάτο του "χρηματιστηρίου αξιών" της ανθρώπινης ζωής, σε έναν 19χρονο Σομαλό που δολοφονήθηκε για ένα κινητό τηλέφωνο τον περασμένο Νοέμβρη, λίγα μόνο τετράγωνα μακριά από το σημείο της χθεσινής δολοφονίας, στη διασταύρωση της Αριστοτέλους με την Κοδριγκτώνος. Βλέπετε, εφόσον η πλειοψηφία των κατοίκων του κέντρου της Αθήνας είναι μετανάστες, έτσι και η πλειοψηφία των θυμάτων ληστειών στην περιοχή είναι φυσικά μετανάστες. Όπως και των δραστών, όπως είναι λογικό. Στη Κηφισιά πάλι, η πλειοψηφία των δραστών αλλά και των θυμάτων είναι Έλληνες, αφού Έλληνες την κατοικούν. Δυστυχώς είμαστε αναγκασμένοι να γράφουμε τα αυτονόητα.

Θυμάμαι πριν χρόνια, μετά από την επίθεση με ρουκέτες του Επαναστατικού Αγώνα εναντίον της Αμερικανικής Πρεσβείας, εμφανιζόταν συχνά-πυκνά ένας υποτιθέμενος "καθηγητής πληροφορικής" στα δελτία ειδήσεων ο οποίος ισχυριζόταν πως υπάρχει λογισμικό που μπορεί να αφαιρέσει την κουκούλα από πρόσωπα και άρα οι Αμερικανοί ξέρουν ποιοι είναι πίσω από την επίθεση, αφού - πάλι κατά τα λεγόμενά του - έχουν υλικό από τις κάμερες που τους καταγράφουν. Γελοίος τύπος που τον κοροϊδεύαμε στη δουλειά για καιρό - η remove_koukoula() συνάρτηση και τέτοια. Φαίνεται πως η τεχνολογία έχει προοδεύσει κι άλλο, αφού τώρα οι κάμερες - και μάλιστα οι φθηνές, όχι των πρεσβειών - μπορούν να καταλάβουν την εθνικότητα κάποιου, έστω και κατά γεωγραφική προσέγγιση. Δεν εξηγείται αλλιώς το ότι η αστυνομία διαρρέει και τα blog αναπαράγουν πως οι δράστες της χθεσινής δολοφονίας είναι Αλγερινοί-Μαροκινοί. Γράφτηκε λοιπόν και η nationality_euristics() τα τελευταία χρόνια και λειτουργεί και σε μαγαζιά με μουσικά όργανα.

Πολλές φορές έχω προσπαθήσει να μπω στο "μυαλό" ενός εθνικιστή, κάποιου που πιστεύει πως οι συμπεριφορές των ανθρώπων καθορίζονται από την καταγωγή τους και τη φυλή τους. Ομολογώ ότι στην προσπάθεια μου αυτή έχω αναρωτηθεί πώς θα αντιδρούσα εγώ αν ήμουν εθνικιστής. Αν η απονομή συλλογικής ευθύνης ανάλογα με την εθνικότητα ήταν στις πρακτικές μου, τί θα σκεφτόμουνα όταν ένας Έλληνας λήστευε, βίαζε και σκότωνε. Απορώ πως αυτοί οι άνθρωποι είναι τόσο σίγουροι για τα συμπεράσματά τους παρόλο που αυτά βρίθουν από τέτοιες αντιφάσεις. Προσπαθώ να καταλάβω το γιατί κυνηγούσαν χθες Πακιστανούς, ενώ οι δράστες είναι υποτίθεται Αλγερινοί-Μαροκινοί. Ή το γιατί κάποιος φώναζε "κωλο-Αλβανοί". Και το κυριότερο, απορώ πως αντέχουν να ζουν σε μια κοινωνία που μιλάει ξένες γλώσσες, καταναλώνει ξένα προϊόντα, ακούει ξένη μουσική, βλέπει ξένο ποδόσφαιρο, διαβάζει ξένα μυθιστορήματα, τρώει ξένα φαγητά και πηγαίνει στο αεροδρόμιο για να αποθεώσει τον Ομπράντοβιτς και τον Καχιασβίλι.

Όσο γράφεται το παρόν, ένας 30χρονος διαδηλωτής δίνει μάχη για τη ζωή του στο χειρουργείο μετά από απρόκλητη επίθεση που δέχτηκε η σημερινή πορεία από τις δυνάμεις καταστολής στην πλατεία Συντάγματος. Οι τραυματίες είναι δεκάδες. Μια απόπειρα ανθρωποκτονίας που σε αντίθεση με τις άλλες στις οποίες αναφερθήκαμε, δεν ήταν τυχαία. Είναι η κυβερνητική πολιτική.

Michael Chabon - The Amazing Adventures of Kavalier and Clay

The Amazing Adventures of Kavalier and Clay by Michael Chabon

I admit I wasn't aware of the existence of a Pulitzer Price for Fiction. I also admit that I am one of those stubborn people that refuse to read/listen to best sellers, just because you know: "This world sucks. This world likes this book. Therefore, this book might as well suck". And to be honest, this strategy of mine has protected my eyes and ears from various junk through the years. But sometimes...

I was attracted to Michael Chabon and more specifically The Yiddish Policemen's Union due to its chess theme and the nice reviews it got from members of librarything. Then, those same people - even in this forgotten thread of mine - gave the thumbs up for this magnus-opus of Chabon's, The Amazing Adventures of Kavalier and Clay .

Chabon weaves an amazing story which starts with an escape from the nazi-striken Prague of a talented jewish kid destined to become one of the most important artists of American's golden superhero comic age, takes us through the World War II and this youngster's vain attempts to take revenge for his lost family - a mother held in the concentration camps and a brother at the bottom of the Atlantic, his "boat of hope" torpedoed by one of Third Reich's submarines - and ends with this man's return to normal life and New York, a hermit unable to find the proper way to reapproach his son, his son's mother and his cousin and ex-partner who live under the same roof in the suburbs.

Entrepreneurship, mass-media, surrealism, a country which is about to transform from a Depression-stricken mess to world's number one superpower, the paradox of two military camps in Antarctica which on the verge of destruction by the cruel polar nature are obliged to exterminate one another, homosexuality and comics. While leafing through this 600-page-plus masterpiece world-changing events took place. A lethal earthquake that hit one of world's most advanced societies, the Arab World rising against its tormentors, the world's most frighting military machine bombing a country to "liberate" it from a dictator. One wonders if a Chabon of the future will ever be able to write a story about these events. A story with such a touch of genius.

Reviewed at the social site for books and libraries http://www.librarything.com by trandism

book page, author page, wikipedia page

Λιβύη

Είναι βολικό να μη χρειάζεται να σκεφτείς για να παράγεις πολιτικό λόγο. Αν είσαι αυτό που λέμε "δεξιός" - της λεγόμενης λαϊκής δεξιάς, οι νεοφιλελεύθεροι είναι άλλη ιστορία - οι απόψεις σου εκπορεύονται από το φόβο, από τις "αξίες" και τις "παραδόσεις", το έθνος, τη θρησκεία κλπ. Σου έχουν πει ποιοι είναι οι εχθροί της χώρας και ό,τι λένε αυτοί, εσύ λες το αντίθετο. Μπορείς να μάθεις και συγκεκριμένες κωδικοποιημένες εκφράσεις, να τις χρησιμοποιείς και να είσαι ΟΚ. Αν είσαι και λίγο προσεκτικός δε θα πέφτεις σε αντιφάσεις ή τουλάχιστον θα είναι δύσκολο αυτές να αποκαλυφθούν.

Πάνω κάτω τα ίδια ισχύουν και αν είσαι αυτό που λέμε "αριστερός" και δεν εννοώ μόνο το ΚΚΕ για τις εμμονές του οποίου έχουν γραφτεί διάφορα απολαυστικά. Σε ζητήματα όπως αυτό της Λιβύης το να είσαι αριστερός σε βοηθάει πολύ. Αντί να λες τα αντίθετα από τους εχθρούς του έθνους, λες τα αντίθετα από τους εχθρούς της εργατικής τάξης. Και το ΝΑΤΟ είναι φυσικά εχθρός της εργατικής τάξης. Έτσι λοιπόν: ο ΣΥΡΙΖΑ έσπευσε να καταδικάσει. Η ΔΗΜΑΡ ζητάει ειρηνική επίλυση μέσω του ΟΗΕ. Εύκολο και αυτό. Μπορείς να ζητάς ειρηνική επίλυση μέσω του ΟΗΕ για οποιαδήποτε πολεμική σύρραξη, οπουδήποτε στον κόσμο. Προσέξτε, δε λέω πως όλα αυτά είναι λάθος, λέω απλώς πως είναι εύκολα.

Αν είσαι η ελληνική κυβέρνηση όλα είναι ακόμα πιο εύκολα. Κάνεις απλά αυτό που σου λένε οι ξένοι. Γιατί σε σύγκριση με αυτή την περίοδο, η εποχή Πιουριφόι ήταν εποχή "ανεξαρτησίας, λαϊκής κυριαρχίας". Θυμάμαι πριν 12 χρόνια στους βομβαρδισμούς της Γιουγκοσλαβίας του Μιλόσεβιτς δεν είχα καμία δυσκολία, καμία αμφιβολία. Συμμετείχα χωρίς δισταγμό στις απόπειρες αποκλεισμού του λιμανιού της Θεσσαλονίκης που χρησίμευε ως σταθμός εφοδιασμού των ΝΑΤΟικών δυνάμεων. Μαζί με ένα ετερόκλιτο μείγμα αναρχικών, κομμουνιστών και κάτι καμμένων με ελληνικές σημαίες "Μακεδονομάχων" που είχαμε αποφασίσει εμείς οι υπόλοιποι να μην πειράζουμε. Αρκετές νύχτες έξω από τις πύλες του λιμανιού με πολλές επιτυχίες στο ενεργητικό μας. Σήμερα, ομολογώ τη δυσκολία μου να πάρω τόσο αλόγιστα θέση. Φταίνε τα "γεράματα"? Το συναίσθημα που υποχωρεί? Σίγουρα πάντως υπάρχουν διαφορές - πάντα υπάρχουν. Το εύκολο είναι να τις αγνοήσεις.

ΥΓ: Δεν είμαι αφελής να πιστεύω πως αυτοί που αποφάσισαν τη στρατιωτική παρέμβαση δίνουν δεκάρα τσακιστή για τους Λίβυους που έχουν πάρει τα όπλα για να ανατρέψουν τον δικτάτορά τους. Μια αντιπρόταση ψάχνω που να δίνει προοπτική ανατροπής του.